WEBVTT

1
00:00:01.160 --> 00:00:02.780
1025. urtea.

2
00:00:03.400 --> 00:00:07.360
Gipuzkoako lehen aipamen idatzia
historian milurteko bat atzera eginda

3
00:00:07.360 --> 00:00:10.480
aurkitu dezakegu, orain arte,
dakigunagatik behintzat.

4
00:00:14.860 --> 00:00:15.550
Lurraldeak

5
00:00:15.740 --> 00:00:16.550
bere arauak.

6
00:00:18.780 --> 00:00:21.510
Belaunaldi batetik bestera
transmititzen zirenak.

7
00:00:22.260 --> 00:00:27.570
1200. urtean Gaztelako erregeek
Gipuzkoako foruak zin egin zituen.

8
00:00:28.340 --> 00:00:34.820
Geroago idatzi ziren, eta 1397an
batzar nagusien lehen bilera egin zen

9
00:00:34.820 --> 00:00:35.390
Getarian,

10
00:00:35.740 --> 00:00:39.910
Gipuzkoan, legeak egin eta lurraldea
gobernatzeko ardura hartuta.

11
00:00:40.480 --> 00:00:45.970
150 urte igaro ziren geroago, botere
betearazlea bere gain hartuko zuen

12
00:00:45.970 --> 00:00:47.470
Foru Aldundia sortzeko.

13
00:00:48.360 --> 00:00:52.830
Foruen abolizioa 1879an gertatu zen.

14
00:00:54.300 --> 00:00:57.600
100 urte geroago, Gernikako
Estatutuarekin batera,

15
00:00:57.900 --> 00:01:02.310
eskubide historiko horiek jaso ziren
berriro eta haien errespetua bermatu

16
00:01:02.310 --> 00:01:02.610
zen.

17
00:01:03.540 --> 00:01:07.710
Gaur egun Euskal Autonomia Erkidegoa
osatzen duten hiru lurralde

18
00:01:07.710 --> 00:01:09.540
historikoetako bat da Gipuzkoa.

19
00:01:19.320 --> 00:01:23.310
Gizarteak lau urtean behin sufragio
unibertsalaren bidez aukeratzen

20
00:01:23.310 --> 00:01:23.700
duena.

21
00:01:24.420 --> 00:01:29.220
Batzar nagusiek aukeratzen dute nork
gobernatuko duen lurraldea, alegia,

22
00:01:29.490 --> 00:01:34.470
nor izango den diputatu nagusia, hari
baitagokio aldi berean lantaldea

23
00:01:34.470 --> 00:01:37.140
osatzea. Diputatuen Kontseiluak.

24
00:01:39.280 --> 00:01:42.040
Gipuzkoako Foru Aldundia botere betearazlea.

25
00:01:44.020 --> 00:01:48.520
Gaur egun, Foru Aldundia 10
departamenduk osatzen dute eta haien

26
00:01:48.520 --> 00:01:52.150
bitartez, lurraldearen eskumen eremu
guztietan lan egiten da.

27
00:01:52.960 --> 00:01:56.560
Eskumen horietako batzuk Gernikako
Estatutuan jasota daude.

28
00:01:57.180 --> 00:02:00.810
Ogasuna, Bide Azpiegiturak edo
Lurralde Antolaketa.

29
00:02:02.100 --> 00:02:05.310
Aldundiak urtero onartzen ditu bere
aurrekontuak.

30
00:02:06.180 --> 00:02:10.320
Lurralde Historikoen Beste eskumen
batzuk ere ezartzen ditu, hala

31
00:02:10.560 --> 00:02:14.760
nola basoen eta mendien kudeaketa
eta Toki Araubidearen

32
00:02:14.760 --> 00:02:15.300
Legeria.

33
00:02:19.200 --> 00:02:23.400
Gipuzkoako Foru Aldundiak harreman
estua du beste erakunde batzuekin,

34
00:02:24.120 --> 00:02:29.040
besteak beste, lurraldeko 88
udaletako bakoitzarekin, Eusko

35
00:02:29.040 --> 00:02:33.990
Jaurlaritzarekin eta Espainiako
Gobernuarekin. Harreman horiek Ogasun

36
00:02:33.990 --> 00:02:36.150
Saila islatzen dira zuzenean.

37
00:02:37.020 --> 00:02:41.730
Foru Aldundia da lurraldeko zerga
arloko erakunde eskudun bakarra, eta

38
00:02:41.730 --> 00:02:47.070
honela banatzen da diru-bilketa. % 67
Eusko Jaurlaritzak Gipuzkoan

39
00:02:47.100 --> 00:02:51.750
bete beharreko zereginetara bideratzen
du, eta % 11 udalerriei

40
00:02:51.810 --> 00:02:53.220
laguntzera.

41
00:02:53.960 --> 00:02:57.770
Kupoa, Estatuaren eskumenak
ordaintzera bideratzen den zenbatekoa

42
00:02:58.040 --> 00:03:00.080
% 6,24 da

43
00:03:00.320 --> 00:03:05.090
eta gainerako % 16 Aldundiaren beraren
proiektuetara bideratzen da.

44
00:03:06.020 --> 00:03:09.950
Gipuzkoako Foru Aldundiak funtsezko lehentasunez
jotzen du gizarte-politikak

45
00:03:09.950 --> 00:03:11.870
eta ekonomian.

46
00:03:12.440 --> 00:03:16.490
Gipuzkoako garapenaren ardatz
egituratzailea dira, baita gipuzkoar

47
00:03:16.490 --> 00:03:18.590
guztientzako ongizate bermea ere.

48
00:03:19.840 --> 00:03:23.950
Aldundiak gizarte-politiketan
inbertitzen du bere aurrekontuaren

49
00:03:23.950 --> 00:03:24.340
erdia.

50
00:03:24.900 --> 00:03:27.900
Gipuzkoak bere ongizate sistema propioa
du, gizarte

51
00:03:28.180 --> 00:03:31.150
babeserako sarea aurreratu batean
oinarritua, egunez

52
00:03:31.480 --> 00:03:33.940
egun garatzen eta indartzen ari da,
zaintza

53
00:03:34.320 --> 00:03:38.190
eredu gero eta pertsonalizatuagoa,
berritzaileagoa eta

54
00:03:38.370 --> 00:03:40.230
komunitarioa egiten dut baten bidez.

55
00:03:42.000 --> 00:03:46.560
Industriaren arloa, gehienbat enpresa
txikia eta ertainek osatuta dagoena,

56
00:03:46.830 --> 00:03:51.300
Gipuzkoako ekonomiaren bizkarrezurra
da eta lurralde orekatu bat izaten

57
00:03:51.300 --> 00:03:52.020
laguntzen du.

58
00:03:52.600 --> 00:03:57.130
Jarduera ekonomikoa eta aberastasuna
sortzea funtsezkoa da, zerbitzu

59
00:03:57.130 --> 00:04:01.390
publikoak bultzatzeko eta gizarte
ongizatea hobetzeko, etengabe

60
00:04:01.390 --> 00:04:04.810
eraldatzen ari da munduaren errealitateari
aurre egiteko

61
00:04:04.900 --> 00:04:09.220
ahalbidetuko da azpiegitura eta proiektu
berritzaileak garatzea

62
00:04:09.220 --> 00:04:09.940
ahalbidetuz.

63
00:04:10.760 --> 00:04:14.960
Gipuzkoak erronka berriei egin behar
die aurre, klimaaldaketari,

64
00:04:15.200 --> 00:04:19.940
biztanleriaren zahartzeari eta
digitalizazioari. Aldundiak

65
00:04:19.940 --> 00:04:23.180
elkarlanean eta gardentasunez heltzen
die erronka horiei

66
00:04:23.540 --> 00:04:26.540
eta Gipuzkoako gizartearen parte
hartzea sustatzen du.

67
00:04:26.920 --> 00:04:30.910
Konpromisoa hartu eta demokrazian
sakondu nahi du, gero eta

68
00:04:30.910 --> 00:04:35.350
berdinzaleagoa eta aurreratuagoa den
lurralde baterantz aurrera egiteko.

69
00:04:37.260 --> 00:04:39.240
Erronka horiei guztiei erantzuteko,

70
00:04:39.600 --> 00:04:43.830
1800 pertsonak egiten dute lan
egunero aldundiaren egoitzetan.

71
00:04:44.340 --> 00:04:48.120
Orainak kudeatzen dute Gipuzkoa
etorkizunera eramateko.

72
00:04:50.440 --> 00:04:53.350
Foru Aldundia jauregi bat baino askoz
gehiago da,

73
00:04:53.640 --> 00:04:55.590
eraikin bat baino askoz gehiago.

74
00:04:56.630 --> 00:04:59.740
Gipuzkoa lur eremu bat baino askoz
gehiago da.

75
00:05:00.420 --> 00:05:04.650
Gipuzkoa lurralde lehiakorra,
adimentsua, sortzailea da.

76
00:05:05.060 --> 00:05:09.560
Familia eta adiskidetasuna baloratzen
dituzten langileek osatzen dute,

77
00:05:10.040 --> 00:05:14.390
eta elkartasuna eta bizikidetza beren
bizitza eredu bihurtzen dute.