WEBVTT

1
00:00:03.000 --> 00:00:03.840
Zuekin,

2
00:00:04.040 --> 00:00:05.810
Goiatz Oiartzabal

3
00:00:06.200 --> 00:00:07.340
eta Harkaitz Cano.

4
00:00:22.900 --> 00:00:24.010
Zer erantzun du Arkaitzek?

5
00:00:25.300 --> 00:00:25.690
Nola?

6
00:00:26.500 --> 00:00:30.040
Musika, musika, hau da eztabai mahaia.

7
00:00:30.520 --> 00:00:33.700
Eta zergatik ekarri dugu gaur
Schopenhauer Schoppen jaio zelako

8
00:00:33.700 --> 00:00:35.230
1810ean

9
00:00:35.880 --> 00:00:38.700
Anton abadia jaio zen urte berean. Kontuz,

10
00:00:39.100 --> 00:00:40.270
Anton Abadia.

11
00:00:41.440 --> 00:00:44.830
Eliza ere urte horretan konposatu
zen, baina ez gara ausartu.

12
00:00:45.560 --> 00:00:49.190
Ez gara ausartu hori jartzea,
gehiegitxo,

13
00:00:49.680 --> 00:00:50.970
audientzia gazte batentzat.

14
00:00:53.980 --> 00:00:56.440
Bai, Beno, ba hemen gaude gaur
arratsaldean.

15
00:00:57.740 --> 00:01:02.000
Gipuzkoako Foru Aldundian orain 25. edizio
hasi ziren Anton

16
00:01:02.740 --> 00:01:06.640
Abadia saria ematen. Anton Abadia
H.

17
00:01:07.300 --> 00:01:10.210
Eta hau beste aldagai bat ere
txertatuko dugu gaurkoan.

18
00:01:10.920 --> 00:01:11.790
Zer iruditzen zaizu?

19
00:01:12.370 --> 00:01:13.770
Oso ondo adimen

20
00:01:14.420 --> 00:01:17.300
artifiziala eta egingo dugu lehenengo
ariketa bat.

21
00:01:18.700 --> 00:01:22.510
Galdera ausartu naiz gure osagai
honekin. A, batek baino gehiagok

22
00:01:22.510 --> 00:01:25.870
pentsatuko du gaur adimen artifizialaz
hitzegitera gentozela, hain

23
00:01:26.580 --> 00:01:27.570
bogan dauden

24
00:01:28.260 --> 00:01:31.890
garai hauetan, baina beno, guk Anton
Abadia hitzegin nahi dugu eta aldi

25
00:01:31.890 --> 00:01:35.530
berean adimen artifiziala pixka bat jolastu
eta jolas eta jolasa hasteko

26
00:01:35.530 --> 00:01:39.810
egin diot galdera bat, ze ni Harkaitz
Canorekin nago hemen gaur.

27
00:01:41.120 --> 00:01:42.320
Eta ez dakit oso ondo

28
00:01:43.590 --> 00:01:48.450
nor zeran edo nola aurkeztuko zenuke
zeure burua adimen artifizialari

29
00:01:48.450 --> 00:01:52.200
berari CHP. Adimen artifiziala asko
daude, baina nik Chat PPRI galdetu

30
00:01:52.200 --> 00:01:53.160
diot. Nor da?

31
00:01:53.760 --> 00:01:54.540
ETA

32
00:01:55.260 --> 00:01:56.880
Harkaitz Cano? Eta dauzkat

33
00:01:57.560 --> 00:01:58.880
erantzun ezberdinak.

34
00:01:59.760 --> 00:02:04.830
Emanen dizut aukera bat, eman zuen
LASARTE-ORIAKOA zarela, 1975ean

35
00:02:04.830 --> 00:02:05.460
jaioa,

36
00:02:06.110 --> 00:02:12.010
Euskal idazle garaikide nabarmena, zuzenbidean
lizentziatua, baina inoiz ez

37
00:02:12.010 --> 00:02:16.330
Aritz horretan aritu gabea. Eta bueno
zure ibilbide profesionala

38
00:02:16.330 --> 00:02:17.800
literatura eta sormen lanera

39
00:02:18.520 --> 00:02:23.530
jotzera jo duzula. Polifazetikoa,
polifazetikoa generoan, hitzetan

40
00:02:24.100 --> 00:02:26.950
eta abar eta abar. Zure liburu
batzuk erosteko aukera ere

41
00:02:26.950 --> 00:02:28.180
ematen dit. Twist,

42
00:02:28.760 --> 00:02:30.110
Fakirraren ahotsa,

43
00:02:30.680 --> 00:02:35.030
eta gaur egungo euskal literatura
amets alokatuak eta abar.

44
00:02:35.980 --> 00:02:37.630
Bigarren aukera batek dio,

45
00:02:38.680 --> 00:02:43.360
idazlea zarela. Euskal gizartearen
gatazkak, identitatea eta memoria

46
00:02:43.360 --> 00:02:47.050
historikoa lantzen dituzu lanak
nagusiki, kazetaria batez ere

47
00:02:47.050 --> 00:02:49.150
euskarazko egunkari eta
aldizkarietan.

48
00:02:50.240 --> 00:02:54.320
Kritika literatura kritikari egiten duzu,
eta gero ematen duzu dizkiot kaixo

49
00:02:54.760 --> 00:02:57.880
zure beste liburu batzuk aukeran
desberdinak guztiz.

50
00:02:58.300 --> 00:02:59.920
Gordelekuak nobelan

51
00:03:00.880 --> 00:03:06.280
utzidazu likidoak ipuin sorta bat eta
11 pausu saiakeretan. Zer iruditzen?

52
00:03:07.220 --> 00:03:08.960
Baina 11 pauso bereziki?

53
00:03:09.570 --> 00:03:10.030
Ez.

54
00:03:11.320 --> 00:03:13.570
Nire liburuen artean gehien gustatzen
zaidana

55
00:03:14.700 --> 00:03:15.570
dela esango nuke.

56
00:03:16.310 --> 00:03:17.470
Hor ikusten da

57
00:03:17.740 --> 00:03:19.810
adimen artifiziala momentuz badaukala

58
00:03:20.640 --> 00:03:23.580
identitate arazo bat. Ez da hartz

59
00:03:24.100 --> 00:03:25.600
likidoa edo hartza.

60
00:03:26.100 --> 00:03:29.160
Gero Nilo ibaia hari buruz hitz
egingo dugu eta hau ere uste dut,

61
00:03:29.680 --> 00:03:33.820
nahiko meandro xelebreak eta okerrak
dauzkan

62
00:03:34.620 --> 00:03:36.210
teknika. Nik ere egin dut ariketa
hori

63
00:03:37.260 --> 00:03:37.920
zurekin,

64
00:03:38.620 --> 00:03:40.870
eta eman dit. Esango didazu ea ongi
dagoen

65
00:03:41.280 --> 00:03:45.690
Goiatz Oiartzabal Lakarra. 8► jaio
zen eta ingeniaritza ikasketak egin

66
00:03:45.690 --> 00:03:50.040
zituen. Gaur egun badela bi Hizkuntza
Berrikuntza Laborategiko zuzendari

67
00:03:50.040 --> 00:03:50.670
nagusia da.

68
00:03:51.740 --> 00:03:56.000
Bada LABEK hainbat urteko ibilbidea
du eta 2021ean partzuergo izaera

69
00:03:56.000 --> 00:03:56.690
hartu zuen.

70
00:03:57.500 --> 00:04:01.880
Bai, asmatzen du elkarrekin
pentsatzetik elkarrekin gobernatzera

71
00:04:01.880 --> 00:04:02.390
igaroz.

72
00:04:03.940 --> 00:04:06.610
Eta gero hemen ikusten da ergatiboa.
Salatzen du,

73
00:04:07.460 --> 00:04:09.290
beharbada gizaki batek idatzia duela Goiatz

74
00:04:09.720 --> 00:04:13.440
Oyarzabal Lakarra. Hainbat ekimenetan
parte hartu izan da.

75
00:04:14.600 --> 00:04:18.350
Hala nola euskaldunentzako jabetze
eskolako saioetan,

76
00:04:18.940 --> 00:04:22.960
non gonbidatu gisa hizpide izan diren
euskararen etorkizuna eta gizartean

77
00:04:22.960 --> 00:04:23.590
duen rola.

78
00:04:25.060 --> 00:04:30.850
Hori dena jartzen du eta etorkizuneko
sormen beka eta adimen

79
00:04:30.850 --> 00:04:31.450
artifiziala

80
00:04:32.060 --> 00:04:35.870
auzitan beka deialdia
egingo dut. Joe, nik egin

81
00:04:35.870 --> 00:04:38.420
nuen ariketa bera eta Goiatz
Labandibar ematen dit,

82
00:04:38.940 --> 00:04:42.510
zoragarria, baina kasu batean asmatu
du. Eta berdin sartuko gara

83
00:04:42.510 --> 00:04:44.100
pixka bat. Eta

84
00:04:44.740 --> 00:04:46.420
nor zen Anton Abadia?

85
00:04:48.100 --> 00:04:53.050
Beno, Anton Abadia batez ere
esploratzaile bat zela esango nuke.

86
00:04:54.840 --> 00:04:59.760
Poliglota, humanista, Dublinen
bertako euskalduna, Parisetik

87
00:04:59.760 --> 00:05:04.260
pasatako frantsesek bereganatua, euskaldunek
ahaztutako.

88
00:05:05.380 --> 00:05:09.820
Eta beste kontu bat, ez?
19. mendean,

89
00:05:10.880 --> 00:05:13.160
obsesio bat zeukana zena, ezta

90
00:05:13.740 --> 00:05:15.660
loaren iturburua topatzea ere.

91
00:05:16.940 --> 00:05:18.380
Eta

92
00:05:18.960 --> 00:05:21.870
10 urte pasa dira eman zituena

93
00:05:22.560 --> 00:05:25.410
haren Villas en ildoaren iturburuaren
bila.

94
00:05:26.340 --> 00:05:26.820
Niretzat,

95
00:05:28.540 --> 00:05:32.200
klaro, gaur egun 21. mendean ematen
du oso interesgarria, baina pixkat

96
00:05:32.200 --> 00:05:35.500
19. mendiari buruz hasten zarenean ikertzen
konturatzen zara, beharbada

97
00:05:36.380 --> 00:05:39.830
ongi artean aukeratu behar banu nik
aukeratuko nuke nukeela berdin

98
00:05:39.890 --> 00:05:40.820
19.a.

99
00:05:42.840 --> 00:05:44.610
Ematen zituen aukerengatik.

100
00:05:44.910 --> 00:05:47.180
Ea, eh, ba

101
00:05:48.320 --> 00:05:49.340
alde batetik,

102
00:05:50.760 --> 00:05:56.520
Abadi Anton Abadiaren EH filosofiari
jarraiki, berak, eh, bidaiatzeko

103
00:05:57.040 --> 00:05:58.720
halako aholku batzuk ematen zituen,

104
00:05:59.520 --> 00:06:03.780
zirenak, gaur egun bidaiatzen dugun
moduaren guztiz kontrakoak direnak,

105
00:06:03.780 --> 00:06:05.070
ez? Berak esaten zuen bat.

106
00:06:06.260 --> 00:06:08.060
E, ez sartu inoiz interprete bat.

107
00:06:09.020 --> 00:06:10.850
Zoazen lekuko hizkuntza ikasi beti.

108
00:06:11.560 --> 00:06:14.380
Denbora gehiago beharko duzu, baina
dibertigarriagoa izango da.

109
00:06:15.320 --> 00:06:17.720
Gaur egun dena egiten dugu, ez?
Aurrekoan eh.

110
00:06:18.780 --> 00:06:22.200
Pelukeriara joan eta sartu zen EH,
americana bat eta jada mobilarekin

111
00:06:22.200 --> 00:06:23.910
esaten zion. Nahi zuen eta ondo josten

112
00:06:24.420 --> 00:06:26.790
da, hori zan justu Abadiak egingo
ez lukeena.

113
00:06:27.460 --> 00:06:31.180
Bigarrena zen. Europako ohiturak eta
janariak ahaztu,

114
00:06:31.960 --> 00:06:36.580
eta jantziak. Abadia beti janzten
zen, Egipton abizenean janzten ziren

115
00:06:36.580 --> 00:06:37.210
bezala.

116
00:06:38.450 --> 00:06:40.520
Eta bestea zen armarik gabe bidaiatu.

117
00:06:42.180 --> 00:06:45.120
Eta gaur egun jende guztiak bidaiatzen
du armatuta.

118
00:06:45.620 --> 00:06:47.090
Ez? Ikusi besterik ez dago

119
00:06:47.620 --> 00:06:50.890
nola dagoen mundua. Eta behera
bidaiatzen zuen bakarrik bastoi

120
00:06:50.890 --> 00:06:55.120
batekin, lehoiak uxatzeko karabina
bat bazeukan, ehizarako, baina

121
00:06:55.120 --> 00:06:58.030
ehizarako erabiltzen zuen carabaña
hori behin lehertu zitzaion

122
00:06:58.030 --> 00:06:58.630
aurpegian,

123
00:06:59.340 --> 00:07:02.610
eta jada carabina bera ere
erabiltzeari utzi zion. Orduan zen

124
00:07:03.140 --> 00:07:06.800
enpresaren kontrako dekalogo bat
zeukan bidaiatzeko orduan.

125
00:07:07.780 --> 00:07:10.990
Eta ezagutu, egon, denbora asko

126
00:07:11.220 --> 00:07:12.930
pasa jendearekin, ez?

127
00:07:14.020 --> 00:07:15.520
Afrikan aritzen ziren.

128
00:07:15.920 --> 00:07:19.040
Ze galdera, bere anaiarekin bidaiatzen
zuen, arlorekin, eta zen pixka

129
00:07:19.040 --> 00:07:19.760
bat bat, eh,

130
00:07:20.320 --> 00:07:22.870
esan dezagun, ehiztariak edo
negoziantea dago,

131
00:07:23.780 --> 00:07:26.240
baina berak, eh,

132
00:07:27.460 --> 00:07:29.290
beti preziatzen zuena zen.

133
00:07:30.460 --> 00:07:34.030
Eta saiatzen zena ulertarazten bertako
biztanleei, tribu eta bueno, erregeekin

134
00:07:34.060 --> 00:07:35.290
eta e, aritzen

135
00:07:35.900 --> 00:07:36.680
zenean, saiatzen

136
00:07:37.500 --> 00:07:40.410
zen uretara zen beraiek ez zaituztela
egingo ditu negozioak egitera,

137
00:07:40.830 --> 00:07:43.020
baizik eta ezagutza bat eratzera.

138
00:07:44.310 --> 00:07:48.120
Ezagutza baten bila eta bertako
aireak, eh arnastera eta abar.

139
00:07:49.240 --> 00:07:52.780
Eta hori zaila egiten zitzaidan, ze jada
orduan hartz ohituak zeuden jada

140
00:07:52.840 --> 00:07:53.380
Afrikan.

141
00:07:54.140 --> 00:07:57.620
Eh, negozioak edo ustiapenak edo
horrelako kontuak, e.

142
00:07:58.840 --> 00:08:01.630
Eh, kontu edo arrazoi horiekin
etortzen zirelako

143
00:08:02.580 --> 00:08:03.870
kolonizatzaileak. Ez?

144
00:08:04.740 --> 00:08:09.330
Ez da ahaztu behar, 1900. urtean,
Abadia hil eta handik hiru urtera,

145
00:08:09.820 --> 00:08:14.640
Afrikako lurraldearen % 90a Europako
zazpi herrialdeen esku

146
00:08:14.640 --> 00:08:15.120
zegoela.

147
00:08:16.380 --> 00:08:17.190
Eta

148
00:08:17.980 --> 00:08:21.130
Abadia zen beste gauz, beste gauza
askoren artean,

149
00:08:21.600 --> 00:08:22.650
abolizionista.

150
00:08:23.560 --> 00:08:24.310
Hau da,

151
00:08:25.460 --> 00:08:26.390
esklaboak

152
00:08:26.820 --> 00:08:28.590
oparitzen zizkioten. Berak bazeukan.

153
00:08:29.160 --> 00:08:32.580
Berak Euskal Herrira ekarri zituen
haietako hainbat, batez ere bat

154
00:08:32.610 --> 00:08:33.090
Abdullah,

155
00:08:34.000 --> 00:08:36.640
eta haiekin bizi ziren ez esklabo
bezala.

156
00:08:37.340 --> 00:08:39.860
Baina berez oparia hala jasotzen
zituen.

157
00:08:40.360 --> 00:08:44.040
Eta garai hartan hori ere ohikoa zen
esklabu esklabutzaren

158
00:08:44.560 --> 00:08:48.280
kontrako aldizkarietan eta badago,
topatu izan da duela gutxi, Patri

159
00:08:48.280 --> 00:08:49.600
Urkizuk uste du topatu zuela

160
00:08:50.280 --> 00:08:52.650
horrelako erretratu bat, Abadia
Arena.

161
00:08:53.560 --> 00:08:57.280
Eta orain bazen humanista bat, ez?
Nik esango nuke oroz gain,

162
00:08:58.140 --> 00:09:02.100
Abadia humanista bat zela eta alde
horretatik bueno,

163
00:09:02.980 --> 00:09:04.330
bere aberats bazen baita ere.

164
00:09:05.460 --> 00:09:06.060
Zer izan behar da?

165
00:09:06.820 --> 00:09:09.820
Hau da, Elon Muskek baino diru
gehiago zeukan. Etxean, etxean,

166
00:09:09.820 --> 00:09:10.150
etxean.

167
00:09:11.290 --> 00:09:17.650
Alderatu, jaso orain Musk eta Abadia.
Nik egin dut ariketa hori. Botako

168
00:09:17.650 --> 00:09:18.070
dizut.

169
00:09:19.660 --> 00:09:23.950
Interesatzen zait hori, ze aurrekoan
hau prestatzen ari naiz ginela

170
00:09:24.580 --> 00:09:28.480
ere bai, eta ekarri baino gehiago
denbora mordo bat haren

171
00:09:29.080 --> 00:09:31.870
inguruan asko entzuten eta ariketa
egin dut

172
00:09:32.360 --> 00:09:34.910
eta nire galdera zehatza zen.

173
00:09:35.420 --> 00:09:36.410
Hementxe dago.

174
00:09:38.860 --> 00:09:42.880
Azken galdera asko bota dizkiot.
Elonmusk eta Anton Abadiak zein

175
00:09:42.880 --> 00:09:43.900
antzekotasun dute?

176
00:09:45.220 --> 00:09:47.140
Eta eman dizkit lau.

177
00:09:47.780 --> 00:09:48.290
Bat.

178
00:09:48.740 --> 00:09:52.100
Esplorazioa eta berrikuntza
esplorazioa. Erraz hitz egiten dit.

179
00:09:52.430 --> 00:09:55.790
Esploratzaile eta zientzialari izan
zen Anton Abadia, eta Elonmusk,

180
00:09:55.790 --> 00:09:59.960
berriz, enpresari eta teknologia
esploratzailea, bere garaiko

181
00:10:01.380 --> 00:10:05.040
Antoine geografikoki edo ez, tokian
toki esploratzea zuena. Honek

182
00:10:06.460 --> 00:10:09.550
teknologiaren eta espazioaren muga
berriak probatzen ditu.

183
00:10:10.060 --> 00:10:13.540
Bigarrena da erroz herron, arriskua
eta erronka handiak hartzea.

184
00:10:14.600 --> 00:10:17.840
Biak izan ziren bere ekintzetan
ausartak eta arrisku handiak onartzen

185
00:10:17.840 --> 00:10:20.450
zituzten. Klaro, biak ziren
aberatsak. Hori ez dugu kontatzen

186
00:10:20.450 --> 00:10:21.350
honek, baina tira.

187
00:10:22.540 --> 00:10:22.960
Hiru.

188
00:10:24.100 --> 00:10:27.430
Bigarrena, ikuspuntu globalean
pentsatzen zuten. Biak izan dira

189
00:10:27.430 --> 00:10:31.270
mundua zabaltzeko eta hobeto ulertzeko
ahaleginetan murgilduta, bakoitza

190
00:10:31.360 --> 00:10:33.340
bere eragin esparrutik.

191
00:10:34.520 --> 00:10:35.420
Eta laugarrena,

192
00:10:35.790 --> 00:10:37.460
bueno, pixka bat grazia egiten dit,
baina

193
00:10:38.140 --> 00:10:41.650
aniztasun kulturala, harekiko
interesa eta eragina. Antonen kasuan

194
00:10:41.650 --> 00:10:43.450
ez dit hainbeste graziarik egiten.

195
00:10:46.120 --> 00:10:47.230
Akaso gehixeago.

196
00:10:48.020 --> 00:10:54.650
Bostgarrena falta da. Zer da? Droga
kontsumitzaile jaioak eta arituak.

197
00:10:55.780 --> 00:10:58.810
Opiazeoak garai hartan, EH. Abadiaren
garaian,

198
00:11:00.980 --> 00:11:03.290
eguneroko kontua ziren,
esperimentatzen zen,

199
00:11:04.210 --> 00:11:07.830
eta ketamina eta abar hartzen duten
esaten du. Taylor. Ez, orduan beno,

200
00:11:07.830 --> 00:11:10.540
hor badago beste abentura leiho bat.

201
00:11:12.180 --> 00:11:14.700
Eta zer imajinatuko ez zuten? Ene Jainkoa.

202
00:11:17.960 --> 00:11:19.010
Bai, ez?

203
00:11:20.480 --> 00:11:27.110
Niloren zeri heldu nahi nion? Ze hor
ere Niloren aurkikuntza bilatzen 11

204
00:11:27.110 --> 00:11:28.070
urte pasatu zituen.

205
00:11:28.670 --> 00:11:29.290
Kartografo

206
00:11:29.480 --> 00:11:33.320
abiatu zuen. Etiopia. Eta hor
etortzen zaizkit

207
00:11:33.800 --> 00:11:37.940
bi elementu nagusi. Hau ez da
txartzat PPRI galdetu, baina zuri

208
00:11:37.940 --> 00:11:41.630
nahi dizut galdetu. Esaten zenuen
frakasatu zuela gustatzen? Cabrera

209
00:11:41.630 --> 00:11:42.530
atera duzu hori.

210
00:11:43.290 --> 00:11:46.530
Alde batetik frakasatu zuela eta gero
bigarren galdera etortzen zaidana,

211
00:11:46.950 --> 00:11:48.780
zer dagoen mapa baten atzean.

212
00:11:49.960 --> 00:11:53.320
Lehengo egunean galdera hori ez dakit
nork bota zidan, eta oraindik nabil

213
00:11:53.320 --> 00:11:55.240
horrekin. Zer dagoen mapa baten
atzean.

214
00:11:56.260 --> 00:11:59.110
Beno, hartz polita mapen historia.
Hor.

215
00:12:00.740 --> 00:12:03.470
Ba ia-ia 18. artezalea.

216
00:12:04.020 --> 00:12:07.560
Ba mapa errepresentazio bat da,
beraz, fikzio bat da. Hori

217
00:12:07.560 --> 00:12:11.700
hasteko, ze zergatik? EH: Munduko
mapan jartzen zaizkio kolore batzuk,

218
00:12:12.520 --> 00:12:16.870
forma batzuk, distantzia batzuk. Ba
bueno, denok dakigu mapari buelta

219
00:12:16.870 --> 00:12:20.440
eman, zergatik begiratu da, zergatik
dago iparraldea goian edo ez,

220
00:12:20.440 --> 00:12:20.920
edo

221
00:12:21.780 --> 00:12:26.640
beti dago arau edo errepresentazio
fikziozko mm.

222
00:12:28.100 --> 00:12:32.720
Uste batzuei jarraiki egindako
marrazkiak dira, baina 18. mapak

223
00:12:32.720 --> 00:12:33.020
ziren

224
00:12:33.920 --> 00:12:38.120
zuzenean, EH. Artea, diziplina
bat.

225
00:12:38.940 --> 00:12:42.270
Esan nahi dut, ez zekienean zer
marraztu, kartografiak bazeuzkaten

226
00:12:42.270 --> 00:12:44.340
aurrerako Horror Vacui moduko bat,

227
00:12:44.760 --> 00:12:47.490
eta marrazten zituzten izaki
mitologikoak

228
00:12:48.020 --> 00:12:52.040
edo bertatik iristen ziren azken
zurrumurruen araberako

229
00:12:52.540 --> 00:12:53.290
gauzak.

230
00:12:53.740 --> 00:12:59.080
Orduan, bazegoen sormenerako oso-oso
esparru zabal bat. Mapping mapa

231
00:12:59.080 --> 00:12:59.830
agintzen, ez?

232
00:13:00.560 --> 00:13:04.910
Eta horregatik, bat-batean ibai batek
hartzen zuen jirafa baten zangoen

233
00:13:04.910 --> 00:13:05.510
itxura,

234
00:13:06.160 --> 00:13:11.470
edo jartzen zitzaizkien izen misteriotsuak.
Ezta lotik haratago

235
00:13:11.470 --> 00:13:13.090
zer dagoen ez zaidanean ere.

236
00:13:13.720 --> 00:13:17.560
Hori jada aspalditik, eta Tolomeo
jartzen dira. E, deitzen zioten. EH:

237
00:13:17.620 --> 00:13:21.850
Hemen, EH. Ilargiko mendikateak edo
Igar ilargiko muinoak.

238
00:13:22.740 --> 00:13:27.150
Terra incognita. Eta orduan hor,
urteetan eta urteetan elikatzen zen

239
00:13:27.150 --> 00:13:27.870
historia,

240
00:13:28.500 --> 00:13:33.750
hara mitologiko bat, mapak ere zati
zirena, ez? EH: Ba mapak ziren, e?

241
00:13:34.040 --> 00:13:34.730
Artelanak.

242
00:13:35.420 --> 00:13:38.960
Eta gaur egun ere badira, nahiz eta
batzuetan pentsatzen dugun

243
00:13:38.960 --> 00:13:43.100
objektibitate zientifiko maila handi
bat duela. Bai eta ez, ez.

244
00:13:43.860 --> 00:13:47.070
EH: Niroren bilaketa horretan nola
denbora asko dago?

245
00:13:48.180 --> 00:13:53.340
Abadiak. Kartografia hartu zuen,
Etiopia haren zati handi bat. 10 mapa

246
00:13:53.340 --> 00:13:54.360
handi egin zituen,

247
00:13:55.040 --> 00:13:59.420
eta 250.000 kilometro karratu
kartografia hartu zituen Espainiako

248
00:13:59.420 --> 00:14:00.500
penintsularen erdian.

249
00:14:02.500 --> 00:14:06.220
Orduan, eta hori egin zuen berak bere
lankideekin,

250
00:14:06.660 --> 00:14:10.200
lagunekin eta batez ere, bere
obsesioarekin. Zera, zein pertsona

251
00:14:10.200 --> 00:14:14.370
bat, obsesio batek gidatua. Eta hori
oso erakargarria egiten zaidan

252
00:14:14.370 --> 00:14:14.910
zerbait da.

253
00:14:17.630 --> 00:14:21.170
Lehen aipatu dugu Bake Darocara.
Dirua zeukan, ingelesek ez bezala,

254
00:14:21.200 --> 00:14:24.140
munduak ibiltzen zien, e. Espedizio
eszenarioa. Ingeles asko ibiltzen

255
00:14:24.140 --> 00:14:24.500
ziren

256
00:14:24.920 --> 00:14:27.350
Gobernuan diru hori lortu nahian eta
abar.

257
00:14:27.940 --> 00:14:31.650
Baina abadeak berak etxetik zeukan
dirua. Orduan, ba nahi bazituen 1000

258
00:14:31.690 --> 00:14:34.750
zortzirehun gizon, EH. Nylon barrena
ibiltzeko, ba hantxe zeuzkan,

259
00:14:35.400 --> 00:14:36.660
bere aginduetara, eta horrek

260
00:14:37.100 --> 00:14:39.890
ematen zien ingelesei. Inbidia handia
da. Hor bazegoen.

261
00:14:40.460 --> 00:14:42.920
Garai hartan zegoen borroka oso
haundia ingelesen eta frantsesen

262
00:14:42.920 --> 00:14:46.670
artean, batez ere ezta Loaren bilaketa
horretan, ze azkenean, horrelako

263
00:14:46.670 --> 00:14:48.620
gerra bat zen ere. Nor topatuko
du?

264
00:14:49.560 --> 00:14:54.690
Eta oso-oso harreman ona, EH? Bueno, EH,
makurra zuten haien artean.

265
00:14:55.420 --> 00:14:57.910
Eta hor baziren mapa egileak, baziren

266
00:14:59.000 --> 00:15:00.830
gerran, gizonak baziren.

267
00:15:01.360 --> 00:15:06.780
Eta Abadiari ere une batean prezioa
jarri zioten. Adengo EH.

268
00:15:06.820 --> 00:15:09.730
Ingelesezko gobernadorea jarri zion. EH:
Wanted.

269
00:15:10.950 --> 00:15:15.210
Atxilotu nahi du. E. Prezio bat jarri
zion. Eta hori zetorren.

270
00:15:15.800 --> 00:15:19.490
Tira, ba giro makur eta bilaketa
horretatik,

271
00:15:20.320 --> 00:15:21.760
gero bada gauza bat oso polita.

272
00:15:23.720 --> 00:15:29.450
Noski, Etiopian, mesfidati zuten. Eta
ez zioten utzi nahi. Mendietara

273
00:15:29.450 --> 00:15:32.930
igotzen naiz, eta esaten zidan.
Utzi ez dizut utziko igotzen

274
00:15:32.930 --> 00:15:33.350
mendira.

275
00:15:33.720 --> 00:15:38.070
Ze zuk nahi duzuna da gure lurra
ezagutu, gure sekretuak ezagutu.

276
00:15:38.620 --> 00:15:39.610
Neurri batean, egia zen.

277
00:15:40.620 --> 00:15:44.010
Eta orduan, EH. Konbentzitzen zituen
esanez hanka-hutsik igoko zituela

278
00:15:44.010 --> 00:15:46.260
mendiak. Hanka-hutsik igotzen bagara
orduan, bai.

279
00:15:47.420 --> 00:15:48.950
Eta hanka, hanka-hutsik igotzen zen

280
00:15:49.560 --> 00:15:52.290
mendi, 4500 metroko mendietara.

281
00:15:53.640 --> 00:15:57.720
Eta esaten zenuenean lehen, egia da
gaizki atera zitzaizkiola gauzak eta

282
00:15:57.720 --> 00:15:59.430
hori oso erakargarria da zentzu
batean.

283
00:16:00.400 --> 00:16:03.250
Gaizki atera zitzaizkidan, batez ere
bi zentzutan, eta bat da bere

284
00:16:03.250 --> 00:16:08.560
kartografia humanista, 1895ean, bera
hil baino bi urte lehenago,

285
00:16:08.800 --> 00:16:09.580
italiarrek

286
00:16:09.800 --> 00:16:12.620
erabili zuten Abisinia konkistatzen
saiatzeko,

287
00:16:13.120 --> 00:16:16.870
eta horrek sarraskiak eragin zituen. Aurreikusten
da nola lan humanista bat

288
00:16:16.870 --> 00:16:17.200
azkenean

289
00:16:17.740 --> 00:16:20.920
izan dezakeen dezakeen desio ez duzun
emaitza bat.

290
00:16:21.940 --> 00:16:24.580
Eta bestea zen, eta bere porrot
nagusia,

291
00:16:24.980 --> 00:16:28.670
a neil. Loaren iturburua topatu uste
izan eta ekibokatu egin zan.

292
00:16:29.880 --> 00:16:33.390
Eta hori bai izan zela zerbait ez
zuela inoiz zuena inoiz gainditu, ez.

293
00:16:33.960 --> 00:16:35.850
Non bera izar mediatiko bat izan zen,

294
00:16:36.380 --> 00:16:39.980
hitzaldiak eman zituen, Roma Paris izan
leku guztietan, esanez topatu

295
00:16:39.980 --> 00:16:44.600
dut ni Loaren iturburua Gregorio 16.
aita santuarekin Carte hartzen zen.

296
00:16:45.560 --> 00:16:48.990
Napoleon hirugarren laguna zen, baina
une batean esan zuten.

297
00:16:50.020 --> 00:16:53.560
Anton, ekibokatu haiz. Ez duk hor,
beheraxeago duk,

298
00:16:53.960 --> 00:16:55.280
nahiko beherago duk.

299
00:16:56.140 --> 00:16:57.430
Eta orduan hor, EH.

300
00:16:59.420 --> 00:17:02.450
Laburbilduz, nobela bat izango balitz
hau esango nuke hor etorri zela

301
00:17:02.450 --> 00:17:06.050
Hendaiara, egin zuela gaztelu bat eta
izarrei begira hil zela. Baina hori

302
00:17:06.079 --> 00:17:09.100
asko laburbiltzen, helduko diogu
gazteluari.

303
00:17:10.839 --> 00:17:13.030
Ze hor badauzka misterio ugari.

304
00:17:13.480 --> 00:17:14.530
Gaztelua hark, ez.

305
00:17:15.220 --> 00:17:15.790
Aizu.

306
00:17:18.000 --> 00:17:22.820
Bat niri, hemen nago etengabeko
gatazken gatazkan, ez? Nire

307
00:17:22.829 --> 00:17:25.950
elkarrizketan, zuk aurrekoan
kontatutakoekin eta hemen topatu

308
00:17:25.950 --> 00:17:27.930
ditudanekin, hemengoak botako ditut.

309
00:17:28.440 --> 00:17:34.230
Arkitektura eman zen. Berak, abadiak
berak agindu zuen honen eraikuntza,

310
00:17:34.230 --> 00:17:35.850
jauregi horrek sinbolismo code.

311
00:17:36.380 --> 00:17:38.930
Eta esan nahi meta fisikoen sare bat
biltzen du.

312
00:17:39.520 --> 00:17:42.160
Arkitektura enblematikoa eta
sinbolismo sakona.

313
00:17:43.860 --> 00:17:47.700
Urbi et orbi ezina ekinez egina.
Omori unea.

314
00:17:48.180 --> 00:17:51.930
Gero bigarrena, gela sekretuak eta
orientazioa astronomikoa.

315
00:17:52.760 --> 00:17:55.850
Eta zertarako erabiltzen zuen hori?
Astronomia behatokia.

316
00:17:56.960 --> 00:18:00.440
Eta hori ez zela kasualitatea, haren
kokapena, kokapena eta egiturak

317
00:18:00.440 --> 00:18:03.980
eguzkiaren eta izarren posizioarekin,
hori ere nolabait kartografia hartu

318
00:18:03.980 --> 00:18:05.060
zuen edo arkitektoei

319
00:18:05.460 --> 00:18:09.420
garbi utzi zidan zantzu zodiakal,
zodiako zantzuak

320
00:18:09.880 --> 00:18:13.450
barne biltzen zituela. Eta gero bada
hemen ekuazio bat, ni ingeniaria

321
00:18:13.450 --> 00:18:16.030
naizela esan dugu eta bueno,
ekuazioek atentzioa deitzen didate

322
00:18:16.030 --> 00:18:16.240
eta.

323
00:18:17.020 --> 00:18:21.450
Aizu. Eta dio. Gaztelua berdin,
zientzia, gay fedea gehiegi,

324
00:18:21.450 --> 00:18:25.120
hizkuntza gehiago exoterismoa gehi
abertzaletasun sinbolikoa.

325
00:18:26.980 --> 00:18:29.530
Uau. Hor laburbiltzen du.

326
00:18:30.040 --> 00:18:31.360
Abadia, gaztelua.

327
00:18:32.380 --> 00:18:35.740
Espasa, Calpe funtzioa. Ondo egiten
du. Hori

328
00:18:36.120 --> 00:18:37.320
esan liteke baietz, ez?

329
00:18:38.140 --> 00:18:43.270
Beno, jada iritsi da entziklopediak
duela 200 urte iritsi ziren lekura,

330
00:18:43.480 --> 00:18:46.270
baina ongi, ongi, ongi, ongi ari da.
Ongi.

331
00:18:48.020 --> 00:18:51.680
Bai, gazteluak daukana da, egia da, gaztelua,
egon zuetako gehienok.

332
00:18:51.680 --> 00:18:53.960
Ba, fantasia bat da, ez?

333
00:18:55.680 --> 00:19:00.510
Egia esan. Gaztelua bera bada haya
mmm, Bueno, skate, brumak egiten dira

334
00:19:00.510 --> 00:19:01.590
eta bada oso leku.

335
00:19:02.930 --> 00:19:04.140
Bai, deigarria.

336
00:19:05.460 --> 00:19:09.150
Misterioz betea, esaldiz betea. Berak
14 hizkuntza hitz egiten zituen.

337
00:19:09.150 --> 00:19:13.320
Orduan daude hizkuntza ezberdinetan,
grafitiak, ezkutuan. Badago

338
00:19:13.320 --> 00:19:17.280
horrelako mahai bat, eh. Aulkiz
inguratua eta aulki bakoitzak

339
00:19:17.310 --> 00:19:18.990
amaieraz badu horrelako

340
00:19:19.440 --> 00:19:20.970
letra bat eta guztiak biribilean

341
00:19:22.300 --> 00:19:23.440


342
00:19:23.780 --> 00:19:28.580
irakurriz gero, ez? Irakurtzen den esaldia
da. Ez gaitzala gure artean inork

343
00:19:28.640 --> 00:19:29.870
traizionatu.

344
00:19:30.560 --> 00:19:30.920
Hara.

345
00:19:31.640 --> 00:19:35.330
Zuk zure etxeko salan EH. Jartzeko
edo, ez dakit, EH, alderdi politiko

346
00:19:35.330 --> 00:19:37.820
bateko xedean jartzeko moduko

347
00:19:38.540 --> 00:19:42.920
aulki sorta bat iruditzen zait. Hartz
erdi masonikoak. Nik hori nire

348
00:19:42.920 --> 00:19:43.790
etxerako nahi diete.

349
00:19:45.380 --> 00:19:46.010
Segi, segi.

350
00:19:46.740 --> 00:19:48.270
Bai, eta gero ba bueno, ba

351
00:19:49.220 --> 00:19:50.900
niri bisitatu hutsak atentzioa

352
00:19:51.400 --> 00:19:53.830
deitu zidan, gero esan zidaten
garai hartan hartz normala

353
00:19:53.830 --> 00:19:56.620
zela, baina nehork oraindik ikerketa
txiki bat egiten jarraitzen dut

354
00:19:56.630 --> 00:19:56.980
horrekin.

355
00:19:57.600 --> 00:20:01.140
Bere andrearen eta bere gelaren
artean zegoen distantzia zen

356
00:20:01.140 --> 00:20:02.820
gazteluaren daitekeenik eta handiena,

357
00:20:03.940 --> 00:20:07.990
hau da, ez da ez zutenik elkarrekin
lorik egiten, hori bai zela arrunta

358
00:20:07.990 --> 00:20:12.700
garaian, baizik eta ez gaurko
zientifikoki urrunago

359
00:20:12.700 --> 00:20:14.470
egoterik elkarrengandik.

360
00:20:15.260 --> 00:20:19.880
Ez? Orduan bitxia da bere emaztearen
zeukan balkoi bat ere emazteak,

361
00:20:20.240 --> 00:20:23.660
eta ematen zuen kaperara. Kapera
txiki bat. Orduan meza ikusi

362
00:20:23.660 --> 00:20:26.240
zezakeen, EH? Goizean goiz pijama
kendu gabe.

363
00:20:27.830 --> 00:20:29.890
Meza atenditu gaztelu barruan.

364
00:20:30.920 --> 00:20:34.340
Eta aldiz, Anton zegoen, bere
astronomia.

365
00:20:35.500 --> 00:20:39.220
A, Observatorio txikiaren ondo-ondo-ondo
hannes ja, leihotik, leihotik

366
00:20:39.220 --> 00:20:41.320
eta guzti. Ohetik jaiki orduko,

367
00:20:42.240 --> 00:20:47.100
teleskopioa zeukan. Eta orduan bueno,
ba ez dakit zer esango luke,

368
00:20:47.130 --> 00:20:49.290
baina ez da frogatu izan beharrik

369
00:20:49.880 --> 00:20:53.960
hainbat ondorioetara iristeko gero
oso polita da, ze estanpatu zeukan

370
00:20:53.960 --> 00:20:55.040
baita han ere, eh.

371
00:20:55.720 --> 00:20:56.380
Bere gelan,

372
00:20:56.860 --> 00:20:59.650
Abadiak estanpatu gorri bat,

373
00:20:59.840 --> 00:21:01.430
txori tropikal betea.

374
00:21:02.340 --> 00:21:05.640
Ez, nun, ezinezkoa baitzen lorik
egina, nire aburuz.

375
00:21:06.340 --> 00:21:11.200
Eta hor lo egiten zuen, gaztelu handi
eta ohe ttiki ttiki ttiki batean

376
00:21:11.260 --> 00:21:15.160
ia-ia moja baten komentuko
klausurako Joe

377
00:21:15.900 --> 00:21:21.690
espartano batean. Hau dena dago, etxe
guztia dago misterioz josita. Abdula,

378
00:21:21.690 --> 00:21:22.140
bere

379
00:21:22.660 --> 00:21:26.950
mutiko horren eskultura bat dago
baita Sky liburuan ere. Hor badago

380
00:21:26.950 --> 00:21:28.090
beste spin-off bat.

381
00:21:28.600 --> 00:21:30.220
Telesail bat egingo da noizbait.

382
00:21:31.520 --> 00:21:35.420
Baina behar ditugu 30 milioi euro.
Hasteko.

383
00:21:38.220 --> 00:21:43.560
Eta gaztelua gain, euskaldunon gan,
arrasto gehiago ere utzi digu

384
00:21:43.560 --> 00:21:45.720
Abadiak. Hizkuntzalari lotuta.

385
00:21:46.760 --> 00:21:50.270
Abertzaletasuna. Bai, beharbada hori
da guk gehien ezagutzen duguna, ez?

386
00:21:50.280 --> 00:21:52.790
Ba Chaorekin batera gramatika bat
idatzi zuen.

387
00:21:53.420 --> 00:21:57.770
Eta baita lore jokoak ere. Niri
grazia handia egiten zidan, e?

388
00:21:57.800 --> 00:22:00.740
Eskolan ikasten genituenean
lore-jokoak eta ja, eta jada pasatzen

389
00:22:00.740 --> 00:22:01.460
zinen hurrengo.

390
00:22:02.180 --> 00:22:05.780
Hurrengo lesioa ez da lore-jokoak entzun
eta ezer irudikatzen duzu zuk lore-jokoak,

391
00:22:05.960 --> 00:22:07.610
bada, lorezaintza.

392
00:22:08.580 --> 00:22:10.950
Inork ez digu azaltzen zer den lore
joko bat.

393
00:22:11.640 --> 00:22:15.240
Eta gero ikusten dituzu kartelak eta
ia-ia kartelak ziren zezenketetako

394
00:22:15.240 --> 00:22:19.650
edo Sonorama festibaleko kartelak
bezala. Hor, e? Letra handiak eta

395
00:22:19.650 --> 00:22:20.850
txikiak, orduan bazeuden

396
00:22:21.360 --> 00:22:25.530
ba izarrak zirenak edo zirenak,
ekitaldi garrantzitsuak eta beste

397
00:22:25.530 --> 00:22:28.440
batzuk ez hain garrantzitsuak eta
horiek txikitan emanak ziren.

398
00:22:29.400 --> 00:22:34.080
Eta kartel horietako bat ikusi nuen
aurrekoan, jakintza, bertsolaritza

399
00:22:34.080 --> 00:22:35.760
eta irakurraldiak eta horrelakoak,
baina

400
00:22:36.410 --> 00:22:39.260
baita zezen bazegoen zezensuzkoa,

401
00:22:39.610 --> 00:22:44.520
ez? Eta baita ere badago letra larriz
handiena zen ekitaldia lore horietan

402
00:22:44.520 --> 00:22:45.360
joko

403
00:22:45.880 --> 00:22:46.250
zen

404
00:22:46.740 --> 00:22:49.050
dantzaldia argindar elektrikoarekin.

405
00:22:50.840 --> 00:22:53.840
Eta nik hori irakurri hutsak burua
lehertu zitzaidan.

406
00:22:55.500 --> 00:22:59.280
Ez? Hasi nintzen pentsatzen zer zen,
nola ez, eh? Hori zen eguneko

407
00:22:59.280 --> 00:22:59.940
atrakzioa,

408
00:23:00.320 --> 00:23:04.010
dantza egin ahal izatea argi
artifiziala gaztelu baten

409
00:23:04.010 --> 00:23:04.460
barruan.

410
00:23:04.900 --> 00:23:08.110
Eta orain beharbada pixkanaka zuek
ere bat zatozte nirekin eta iruditu

411
00:23:08.110 --> 00:23:11.590
zait zaizue interesgarriagoa dela 19.
mende apika

412
00:23:11.960 --> 00:23:13.310
21. mendera baino gehiago.

413
00:23:13.740 --> 00:23:14.190
A, ez?

414
00:23:15.660 --> 00:23:16.080
Ez dakit.

415
00:23:16.620 --> 00:23:21.420
Nik irudikatzen dut lore-jokoak jokoak
gure gaur egungo herriko jaiak

416
00:23:21.450 --> 00:23:23.760
izango balira bezala. Hortik datoz, izan
ere, ez?

417
00:23:23.940 --> 00:23:27.450
Non? Ez dakit nik jaietan itzuliko nintzatekeen
19. mendira.

418
00:23:28.650 --> 00:23:29.220
Agian bai.

419
00:23:30.520 --> 00:23:34.840
Beno, ba gero hizkuntzalaritza eta
itzuliz badakizue ba zazpiak bat ere

420
00:23:34.840 --> 00:23:35.560
ez, esaten da,

421
00:23:36.060 --> 00:23:40.050
ba horrekin batera berak asmatu zuela
eta badira oso esaldi politak,

422
00:23:40.120 --> 00:23:41.310
eh, eh, eh.

423
00:23:41.840 --> 00:23:47.090
Sarrerako gaztelu sarrerako horretan
ere badago, ez? Ikusi ez, ikasi.

424
00:23:47.800 --> 00:23:51.520
Den dena azkenean Delirium Tremens ek
abestu zuen Aguero ez, ikusi eta

425
00:23:51.520 --> 00:23:54.460
ikasi. Baina horren ifrentzua
nolabait, ez?

426
00:23:55.080 --> 00:23:59.370
Hau da, ez da dela ez daukagun ezer asmatu
ez 20.ean ez 21. mendean.

427
00:24:00.240 --> 00:24:00.900
19.

428
00:24:01.220 --> 00:24:02.450
Ados eta

429
00:24:03.500 --> 00:24:07.190
bai zu bai nik gabiltza egunerokoan
euskara hizkuntzarekin

430
00:24:08.020 --> 00:24:09.070
jolasean.

431
00:24:10.500 --> 00:24:14.880
Hor utziko dugu jolasaren gabiltza
egunero. Nolabait erabilera sustatzen

432
00:24:14.940 --> 00:24:17.190
edo istorio berriak sortzen.

433
00:24:18.060 --> 00:24:21.780
Zer uste duzu esango ligukeela Anton
Abadiak gaur egun edo zer proposatuko

434
00:24:21.780 --> 00:24:22.620
luke gaur egun.

435
00:24:23.500 --> 00:24:28.520
Anton ekarriko dugu hona 2025era. Eta
zer uste zuek? Berak zer proposatuko

436
00:24:28.520 --> 00:24:29.030
liguke?

437
00:24:29.640 --> 00:24:32.640
Egunerokoan euskararen biziberritzean
lanean gabiltzan hori?

438
00:24:34.130 --> 00:24:38.290
Richard AFP. Jakingo dugu. Zer
esatea, zer esaten diegu? Mesedez,

439
00:24:38.380 --> 00:24:38.950
eman dizut.

440
00:24:39.600 --> 00:24:43.920
Ze gero in det ariketa bi zeatan
galdetu diot. Zer proposatuko liguke

441
00:24:44.010 --> 00:24:45.000
Anton Abadiak?

442
00:24:45.220 --> 00:24:48.670
Eta gero galdetu diot eta zuk Chat RT
ezer proposatuko zeniguke?

443
00:24:49.640 --> 00:24:53.510
Lehenak Anton Abadiaren ahotan
jartzen du euskararen prestigioa

444
00:24:53.510 --> 00:24:55.550
handitzea goi mailako arloetan.

445
00:24:56.300 --> 00:24:58.280
Ikerketan, zientzian.

446
00:24:58.700 --> 00:25:01.220
Horrek logika badu. Bere begirada
horretatik.

447
00:25:01.840 --> 00:25:05.680
Euskararen batasun pragmatikoa,
dialektoak errespetatuz da, horretaz

448
00:25:05.680 --> 00:25:10.240
ere hitz egiten dugu, euskalki ez,
baina euskararen, euskara batuaren

449
00:25:10.300 --> 00:25:11.200
garrantziaz.

450
00:25:12.040 --> 00:25:14.950
Euskararen erabilera sozialaren zorroztasuna
ez

451
00:25:15.480 --> 00:25:19.830
dadila dadila euskarazko jakintzarik
ez dago. Hizkuntza bizia ez da soilik

452
00:25:19.830 --> 00:25:20.370
etxekoa.

453
00:25:21.840 --> 00:25:24.750
Eta laugarrena, ekintza eta
eredugarritasuna herritik eta

454
00:25:24.750 --> 00:25:26.370
helegiteetatik aldi berean.

455
00:25:27.300 --> 00:25:31.140
Bostgarrena. Inbertsioak, saria. Eta
horretaz ez duzu hitz egin oraindik

456
00:25:31.140 --> 00:25:32.970
inbertsioak. Hori interesatzen zait.

457
00:25:35.790 --> 00:25:39.680
Abadia mezenas garrantzitsua izan zen
hori ere. Dirua ematen zien, eh.

458
00:25:39.740 --> 00:25:40.460
Idazleei.

459
00:25:41.220 --> 00:25:41.940
Gaur egun.

460
00:25:42.980 --> 00:25:46.910
Ez dago galdetu, Chat Kafetegia. Ea
nork ematen, mezenasak baden.

461
00:25:47.780 --> 00:25:49.790
Hara. Nola galdetuko diot.

462
00:25:50.760 --> 00:25:54.690
Ea zein den 21. mendeko Euskal
Mezenas Gorena.

463
00:25:57.160 --> 00:25:57.610
Bai.

464
00:25:58.680 --> 00:26:00.480
Petronor esango du. Ez dakite

465
00:26:00.900 --> 00:26:01.800
zer esango duen.

466
00:26:04.040 --> 00:26:05.780
Segi hitz egiten ari da.

467
00:26:07.780 --> 00:26:11.500
Ez, egia da, lehen esan dugu denek,
Abadiak.

468
00:26:12.680 --> 00:26:16.790
Diru arazorik ez zeukan, baina
bazeukan bere obsesioa ez aparte,

469
00:26:17.150 --> 00:26:22.850
bazeukala lerro oso jakin bat zer
sustatu behar zen eta nola eta kultur

470
00:26:22.850 --> 00:26:26.720
politika bat bera bakarrik. Ba tipo
hau Ministerio Andante batzen

471
00:26:27.300 --> 00:26:29.670
eh, bazeuzkan bere

472
00:26:30.360 --> 00:26:34.710
esperimentu zientifiko astronomiko
geologikoa, geodesiko

473
00:26:35.320 --> 00:26:37.570
guztiaz aparte eta abenturarako bere

474
00:26:38.220 --> 00:26:40.830
gaitasunaz aparte eta atleta bat
izateaz aparte,

475
00:26:41.760 --> 00:26:45.570
benetan Athleticeko jokalari hipster
bat ematen zuen, ikusten badituzue

476
00:26:45.570 --> 00:26:46.170
bere irudiak.

477
00:26:46.980 --> 00:26:50.010
Horretaz guztiaz aparte, bazeukan
bixio

478
00:26:50.200 --> 00:26:52.660
hizkuntzarekiko lotutako mm, bueno
eh,

479
00:26:53.160 --> 00:26:55.500
bisio bat, nik uste dut zerikusia
daukana baita ere,

480
00:26:56.640 --> 00:27:01.260
bere ibilbide guztiarekin, bere sustraiekin,
baina baita ere bere irlandar

481
00:27:01.380 --> 00:27:04.380
ukituarekin, ingelesek Kiko, ezinikusia

482
00:27:05.220 --> 00:27:08.880
harekin eta Frantzian jaso zuen

483
00:27:09.860 --> 00:27:14.390
hasierako maitasun eta geroko
mespretxuekin, ez? E.

484
00:27:15.820 --> 00:27:20.110
Esan izan da badela badela biografia
txikitzaile bat da berez,

485
00:27:20.880 --> 00:27:24.600
alegia, entziklopedietan laburrenak
zeuzkan lau lerro, gero hiru, gero

486
00:27:24.600 --> 00:27:28.110
bi, gero bat eta gero, eh, desagertzen
da, batez ere ere.

487
00:27:29.890 --> 00:27:34.050
Ba Britaniko edo entziklopedia horietan
urrituz doa bere burua.

488
00:27:34.600 --> 00:27:36.760
Bere garrantzia edo bere aportazioa
eta hori ere

489
00:27:37.340 --> 00:27:40.700
egiten zait oso erakargarri. Niri
bere.

490
00:27:42.740 --> 00:27:45.770
Bueno ez dut esango galtzaile baina,
baina bai

491
00:27:46.660 --> 00:27:48.490
ekibokatu setati baten

492
00:27:49.220 --> 00:27:50.960
soslaia zeukan heinean.

493
00:27:52.020 --> 00:27:52.770
Oker.

494
00:27:54.030 --> 00:27:57.930
Bai, Jorge Oteiza fundazioa etengabea da.
Hori bakarrik eman zuen Jorge Oteiza

495
00:27:57.930 --> 00:28:03.090
fundazioak. Jorge Oteiza, Escultor
etapa pentsalari ospetsuak bere

496
00:28:03.090 --> 00:28:06.750
heriotzaren aurretik bere artelanak
Ondara Fundazio honek Oteizaren

497
00:28:06.750 --> 00:28:10.950
lanaren kontserbazioa eta Euskalmet
eske ez dit ezer esaten. Bere

498
00:28:10.950 --> 00:28:14.250
ekarpenak, mezenasgoa haren adibide
gisa funtsezkoak izan dira euskal

499
00:28:14.250 --> 00:28:15.300
kulturaren garapenean.

500
00:28:16.060 --> 00:28:18.850
Zure ikerketa proiektuak, hezkuntza
programak.

501
00:28:19.700 --> 00:28:22.280
Nik uste dut euskara sustatzeko beharko
litzatekeena da.

502
00:28:23.390 --> 00:28:25.910
Aspaldi proposatu nuen, baina inork ez
zidan zidan kasurik egin eta

503
00:28:25.970 --> 00:28:28.610
aprobetxatzen dut, ezta ere ekibokatu
setati bat naizen heinean

504
00:28:29.100 --> 00:28:30.030
errepikatzeko.

505
00:28:30.520 --> 00:28:31.150
Ez du

506
00:28:32.530 --> 00:28:33.460
100 hitz

507
00:28:34.360 --> 00:28:35.590
eta ia ditzagun.

508
00:28:36.670 --> 00:28:37.630
Ia ditzagun denok.

509
00:28:38.680 --> 00:28:41.590
Hau da, Euskal Herrian ezin bizi
izatea 100 hitzez badakizu.

510
00:28:42.670 --> 00:28:47.200
Hori bezain sinplea da. Gero erabaki
dezakegu zer diren eta eingo

511
00:28:47.200 --> 00:28:51.970
ditzakegu BECKEN hasi eta Iruñean
eta leku ezberdinetan.

512
00:28:51.970 --> 00:28:53.500
Kongresua kontsentsu atzeko

513
00:28:53.880 --> 00:28:57.450
eta hor kriston eztabaidak izango
ditugu. Ze hitz diren 100 hitz

514
00:28:57.450 --> 00:29:00.780
horiek, ez 100 hitz horiek seinalerik
gabe ezin

515
00:29:01.600 --> 00:29:04.150
dugu guk EH euskalduntasun
pasaportea eman.

516
00:29:05.460 --> 00:29:08.730
Aizu. Obligazio bat eta beti ari gara
hitzegiten eskubideei buruz.

517
00:29:09.240 --> 00:29:10.140
Ba sentitzen dut,

518
00:29:10.600 --> 00:29:16.390
obligazioak ere badaude eta bat da,
Euskal nazioan bizi izateko 100 hitz

519
00:29:16.390 --> 00:29:17.170
jakin behar dira.

520
00:29:17.900 --> 00:29:21.950
Onena da gehienok badakigula, baita ez
dakiela uste dudak ere badakizkit.

521
00:29:21.950 --> 00:29:22.490


522
00:29:23.380 --> 00:29:25.930
Bakarrik pixka bat harramazka egin
behar du bere kontzientziak.

523
00:29:26.960 --> 00:29:27.830
Eta.

524
00:29:29.840 --> 00:29:35.540
Kaixo, oso neurri demokratikoa eta
parte hartzailea, ez bertikala.

525
00:29:37.320 --> 00:29:39.390
Hori ere esaten zitzaion Abadiari ez.

526
00:29:44.220 --> 00:29:47.250
Eskatu dio eta azkenari mota dauzkate
azkeneko bi ariketatxo

527
00:29:48.140 --> 00:29:49.280
bat eskatu diot.

528
00:29:51.720 --> 00:29:54.570
Uztartzeko zure artilea

529
00:29:55.800 --> 00:30:00.330
eta Abadiaren pentsamendua edo.

530
00:30:02.980 --> 00:30:07.720
Zuek bion arteko lana gurutzatzeko
eta ekartzeko gaur egungo gure mundu

531
00:30:07.720 --> 00:30:11.200
honetara ia zeintzuk diren elementu
nagusiak.

532
00:30:11.980 --> 00:30:13.270
Eta bota zaizkit.

533
00:30:14.720 --> 00:30:19.130
Bost botatzen zaizkit alde batetik,
eta uste dut pixka bat danak heltzen

534
00:30:19.130 --> 00:30:21.890
dituela, hitz egin dugun guztia
heltzen duela. Alde batetik badago

535
00:30:22.900 --> 00:30:26.620
mapak egitea, baina beste zerbait
kartografia hobetzeko.

536
00:30:28.300 --> 00:30:31.600
Bigarrena da Euskal kultura
globaletik esploratzea.

537
00:30:32.780 --> 00:30:36.890
Hirugarrena da hizkuntza gutxituen
zientzialaria. Hizkuntzalaria zen

538
00:30:36.890 --> 00:30:39.530
gaur egun hizkuntza gutxituen
aktibista eta teknologiaren

539
00:30:39.530 --> 00:30:41.030
laguntzailea izango litzateke.

540
00:30:42.230 --> 00:30:43.580
Gero konpromiso etikoa.

541
00:30:44.040 --> 00:30:47.760
Garaiko esploratzailea askok
kolonialismoa justifikatu

542
00:30:47.760 --> 00:30:48.330
zuten.

543
00:30:48.960 --> 00:30:50.100
Hortik tiratzen du.

544
00:30:50.880 --> 00:30:54.030
Eta gero niri gehien gustatzen zaidana,
jauregi bat ordez, laborategi

545
00:30:54.030 --> 00:30:55.500
bat komunitateak.

546
00:30:58.880 --> 00:31:01.340
Kaixo. Nola osatuko luke? Osatuko
luke?

547
00:31:01.760 --> 00:31:04.970
Argi dago, gogoratzen ari nintzen
gauza bat oso-oso. Nik uste dut

548
00:31:05.210 --> 00:31:08.840
Abadiak esan zuen gauza
politenetariko bat izan zela. Esaten

549
00:31:08.840 --> 00:31:11.600
zioten Afrikara zihoala eta galdetzen
zioten.

550
00:31:12.400 --> 00:31:15.460
Zibilizatzeko, joango zara? Noski,
eta berak esaten zuen, Ez,

551
00:31:15.520 --> 00:31:16.990
zibilizazioa haiek dira.

552
00:31:17.900 --> 00:31:19.160
Ta hor uste dut

553
00:31:20.080 --> 00:31:20.890
bai

554
00:31:21.460 --> 00:31:24.400
ixten dela zerbait edo hartz
kontundenteak

555
00:31:25.300 --> 00:31:26.770
pertsonaiaren baitan.

556
00:31:28.120 --> 00:31:32.560
Baina benetan ni abadia harekin
lotzen nauena da liburu bat,

557
00:31:33.300 --> 00:31:36.510
eta gainera liburu bat, hurrengo
astean berrargitaratuko dena.

558
00:31:37.060 --> 00:31:37.780
Eta da

559
00:31:39.420 --> 00:31:42.810
liburu hau, honen berrargitalpena.
Iñigo Sagarzazu.

560
00:31:44.090 --> 00:31:45.590
Abadiaren biografia bat.

561
00:31:46.080 --> 00:31:46.770
Hitz egin dut.

562
00:31:47.940 --> 00:31:52.770
Abadia bazela lizun bat. Iñigo
Sagarzazu izan zen beste bat.

563
00:31:53.780 --> 00:31:56.000
Eta urteak pasatu zituen Abadia
harekin

564
00:31:57.060 --> 00:31:58.050
liluratuta,

565
00:31:58.740 --> 00:31:59.100
eh.

566
00:32:00.480 --> 00:32:02.370
Eta egin zuen liburu zoragarri bat,

567
00:32:02.660 --> 00:32:06.560
denoi gomendatzen dizuedana izango
dena, uda honetako best seller-a,

568
00:32:06.680 --> 00:32:09.470
inolako zalantzarik gabe. Hiru
hizkuntzatan gutxienez,

569
00:32:09.960 --> 00:32:12.630
atzeraka baita frantsesez eta
gaztelaniaz, eta euskaraz.

570
00:32:13.640 --> 00:32:14.420
Hemen badago.

571
00:32:16.130 --> 00:32:21.920
Eta nik nire haragitan nozitzen dudan
zerbait da ikustea konturatu naizela

572
00:32:21.950 --> 00:32:24.410
Abadia badela pertsonaje bat oso
magnetikoa, ez?

573
00:32:27.220 --> 00:32:31.390
Zurrupatzen zaitu, erakartzen zaitu
zure indar obsesiboa hori,

574
00:32:32.380 --> 00:32:35.200
eh. Bere harrapatu ezintasuna,

575
00:32:35.800 --> 00:32:39.820
osea atzeman ezina da. Pertsonaia
du meandro gehiegi osea hor alde

576
00:32:39.820 --> 00:32:42.400
horretan, ni loa. Izatez bera da.

577
00:32:43.300 --> 00:32:46.630
Abadia Danilo Abera Niloren
iturriaren bila zebilen eta ez zen

578
00:32:46.630 --> 00:32:48.130
konturatzen bera zela.

579
00:32:48.740 --> 00:32:51.350
Ez? Eta azkenean topatu zuena ibai
bat.

580
00:32:52.360 --> 00:32:54.680
Zein da hizkuntza? Eta hor murgildu
zen.

581
00:32:55.700 --> 00:32:57.570
Hori da nire tristezia.

582
00:32:58.700 --> 00:33:02.750
Baina egia da galtzeko moduko
pertsonaia del eta badela pertsonaia

583
00:33:02.750 --> 00:33:04.640
bat oso erakargarria, ez?

584
00:33:05.060 --> 00:33:08.750
Eta detaile, detaile oso politak
zituen.

585
00:33:09.560 --> 00:33:13.670
Ekintzaile bezala, ameslari bezala
ere bai, ez? E?

586
00:33:14.860 --> 00:33:15.790
Une batean, zegoenean,

587
00:33:16.540 --> 00:33:17.620
bera, hartz

588
00:33:18.220 --> 00:33:22.060
des engainatua, ni loreekin eta jada
zaharra zen eta urte asko bizi

589
00:33:22.060 --> 00:33:22.570
izan zen.

590
00:33:23.570 --> 00:33:23.820
Ez?

591
00:33:24.100 --> 00:33:28.120
Esperimentu lurtarrak egiten zituen
eta lurraren bertikala eta horrelako

592
00:33:28.120 --> 00:33:28.690
gauzak edo.

593
00:33:29.820 --> 00:33:31.020
Eta gazteluan.

594
00:33:32.480 --> 00:33:36.260
Bere esperimentu guztiak ezeztatzen
ziren, ari zirelako une horretan

595
00:33:36.290 --> 00:33:37.760
ferrokarrila egiten Hendaiara.

596
00:33:39.680 --> 00:33:42.440
Eta orduan ez zen esfera bidaltzen zituen
gutunak.

597
00:33:44.020 --> 00:33:44.740
Esanez.

598
00:33:45.300 --> 00:33:47.100
Mesedez, geratu ezazue obra.

599
00:33:48.040 --> 00:33:50.470
Ze nire esperimentuak izorratzen
dizkidazue.

600
00:33:51.320 --> 00:33:51.680
Ta.

601
00:33:53.000 --> 00:33:55.100
Orain berak eskatzen zutena zen,
mesedez, Trump

602
00:33:55.660 --> 00:33:57.430
trena ez zedila etorri Hendaiara.

603
00:33:58.600 --> 00:34:00.400
Berak lanean ari da zelako.

604
00:34:01.560 --> 00:34:05.010
Eta hor hainbeste identifikatzen da
bat ez?

605
00:34:07.300 --> 00:34:10.570
Bere horretan mentu horrekin zer?
Nolabait fundamentuzko zerbait

606
00:34:10.570 --> 00:34:14.130
egiteko. Behar duzu. Hori. Behar
duzu.

607
00:34:15.400 --> 00:34:15.820
EH:

608
00:34:16.139 --> 00:34:18.810
Estatuko ferrokarrila eten ditzan
lanak.

609
00:34:19.420 --> 00:34:20.190
Hori behar duzu.

610
00:34:20.719 --> 00:34:22.580
Bake hori behar du sortzaile batek.

611
00:34:23.460 --> 00:34:28.650
Eta oso zaila da 21. mendean bake
hori lortzea, 19. mendean ez bezala.

612
00:34:30.760 --> 00:34:31.030
Beno,

613
00:34:32.000 --> 00:34:34.310
nik uste dut hau azken puntua bat izan
daitekeela.

614
00:34:35.500 --> 00:34:36.610
Puntu etenak.

615
00:34:38.699 --> 00:34:41.940
Oraindik ez dakite Niloren iturburua,
ze oraindik ari diren eztabaidatzen.

616
00:34:43.380 --> 00:34:47.880
Baten batzuek esaten zuten Victoria
halakoa zela, baina igual ez berdin

617
00:34:47.880 --> 00:34:48.480
Ruanda.

618
00:34:50.159 --> 00:34:50.730
Ez da bukatzen.

619
00:34:51.800 --> 00:34:52.940
Gauza onak ez dira bukatzen.

620
00:34:54.250 --> 00:34:55.400
Kultur ekitaldiak bai.

621
00:34:57.440 --> 00:34:58.520
Badakizu zer, Arkaitz,

622
00:34:58.900 --> 00:35:02.440
muga genuen enkargu bat eta esan.
Nola kontatuko diegu gazteei Abadia

623
00:35:02.440 --> 00:35:06.070
eta gazteak aipatu ere ez ditugu,
baina Chat PPKOARI bazekien.

624
00:35:07.680 --> 00:35:11.040
Eta etengabe ari zen egiten nion
galdera bakoitzean.

625
00:35:11.560 --> 00:35:15.760
Nahi al duzu Chad GT. Esan nahi duzu
gazteei zuzentzeko eta eskutitz

626
00:35:15.770 --> 00:35:17.890
antzeko bat, manifestu bat egin dit.

627
00:35:18.880 --> 00:35:23.080
Botako dut nik lau lerro eta bota,
eta zuk jarraituko didazu. Zaila

628
00:35:23.110 --> 00:35:23.860
zaila izango da.

629
00:35:25.220 --> 00:35:26.360
Bai, bai, bai.

630
00:35:26.780 --> 00:35:27.200
Ez Nekane,

631
00:35:28.180 --> 00:35:30.340
gogo biziz zuengana natorkizue,

632
00:35:30.840 --> 00:35:34.830
ez iragana laudatzeko, baizik eta
noraino eta biharkoa hausnartzera

633
00:35:34.830 --> 00:35:35.670
gonbidatzeko.

634
00:35:36.520 --> 00:35:40.930
Zuek bizi zareten garaia azkarra da,
aldakorra, disdiratsua, batzuetan

635
00:35:40.960 --> 00:35:42.520
zalantzaz betea, besteetan.

636
00:35:43.080 --> 00:35:46.860
Zuek teknologia darabilzue, zuek
kontinenteak zeharkatzen dituzte

637
00:35:46.860 --> 00:35:47.880
keinu bakar batez.

638
00:35:48.360 --> 00:35:49.650
Baina galdetzen dizuet.

639
00:35:50.040 --> 00:35:53.670
Zertan oinarritzen da arima kolektiboa?
Nola mintzatzen da zuen

640
00:35:53.670 --> 00:35:54.240
bihotza?

641
00:35:54.840 --> 00:35:59.130
Ezta Hendaiatik nator ere. Duela mende bat
baino gehiago jaio nintzen eta, hala

642
00:35:59.130 --> 00:35:59.430
ere,

643
00:35:59.840 --> 00:36:02.330
nire kezka berberak bizi ziren artean.

644
00:36:03.060 --> 00:36:07.350
Zer izango da gure hizkuntzaz? Zer
izango da gure herriaz? Gure izateaz.

645
00:36:09.640 --> 00:36:11.770
Berak jarraitzen du, baina jarraituko
duzu?

646
00:36:13.720 --> 00:36:17.320
Edo paradero makurra etortzen zait
burura, ez, nahiago dut baikortasuna.

647
00:36:17.320 --> 00:36:21.400
Hizkuntza ez da tresna 01, ez da
mezuak igortzeko gailu neutro bat.

648
00:36:21.550 --> 00:36:25.570
Hizkuntza da mundua ikusteko modua,
hizkuntza da gure ametsen oihartzuna.

649
00:36:26.020 --> 00:36:28.240
Hizkuntza da gure herriaren arnasa.

650
00:36:29.640 --> 00:36:31.850
Moztu didazu zuk nahi duzunean,
bitartean jarraitu egingo dut.

651
00:36:31.910 --> 00:36:35.910
Ondo-ondo ari zarete, eta hizkuntza
bat galtzen denean ez da soilik hitz

652
00:36:35.910 --> 00:36:40.020
txorta bat galtzen, galduta doa
jakinduria galduta doa, bertso bat,

653
00:36:40.560 --> 00:36:45.660
ipuin bat, begirada bat. Zuek gazteok
zarete euskararen zaindaria. Gaur

654
00:36:45.660 --> 00:36:49.860
egun zuek erabakitzen duzue
euskararen euskarak biziko duen ala

655
00:36:49.860 --> 00:36:50.850
bizi, iraungo duen.

656
00:36:51.320 --> 00:36:55.370
Biziko duen bai edo apenas irauten
duen, horma irudi eder baten gisara,

657
00:36:55.850 --> 00:36:57.950
museorako gordea, baina kalean isila.

658
00:36:59.260 --> 00:37:03.220
Ez dizuet esan nahi mintza zaitezten
euskara zertxobait egiteko. Ez.

659
00:37:03.600 --> 00:37:07.170
Exijitu nahi dizuet mintza daitezen
zaitezten bizitzeko.

660
00:37:07.940 --> 00:37:13.220
Sortu, idatzi, asmatu, kantatu,
berritu. Euskara ez da ez dadila izan

661
00:37:13.220 --> 00:37:15.530
kate bat, ez eta nostalgia ariketa
bat.

662
00:37:16.060 --> 00:37:19.150
Euskara izan dadila zuek zeuen
buruari forma emateko tresna

663
00:37:19.150 --> 00:37:19.840
indartsuena.

664
00:37:20.680 --> 00:37:24.340
Hizkuntza bat mantentzen da, ez
ikasten delako, baizik eta erabiltzen

665
00:37:24.340 --> 00:37:27.790
delako, eta erabili daiteke
maitasunez, amorruz, ironiaz,

666
00:37:28.100 --> 00:37:31.220
herri eginez, negar eginez, baina
beti bihotzetik.

667
00:37:31.960 --> 00:37:36.130
Nik nire jauregitik lore jokoak
antolatu nituen, zuek zuen bizitzak

668
00:37:36.130 --> 00:37:39.160
izan daitezela lore joko eta zuek
zeuek sariak.

669
00:37:39.760 --> 00:37:43.240
Ez utzi beste hizkuntzak euskararen
isiltasuna estali dezaten.

670
00:37:43.860 --> 00:37:45.630
Ekar ezazue bizia euskarara

671
00:37:46.020 --> 00:37:49.740
eta horrela herria ez da izango
iragarpenik, oroitzapen bat, baizik eta

672
00:37:49.740 --> 00:37:51.450
etorkizunaren oinarri sendoa.

673
00:37:51.880 --> 00:37:55.480
Eskerrik asko eta eutsi zioten
hizkuntzari, eutsi zuen bihotzari.

674
00:37:56.120 --> 00:38:00.230
Anton Abadia izenean euskal hiztun
baten esperoan.

675
00:38:02.510 --> 00:38:04.940
Azkeneko 30 minutuetan hobeto du
pixka bat.

676
00:38:07.940 --> 00:38:10.010
Exijentzia eta amorrua gustatu
zaizkit.

677
00:38:12.360 --> 00:38:14.190
Ez da askotan hitzegiten bidaiei
buruz.

678
00:38:15.900 --> 00:38:17.040
Etorri azken galderara.

679
00:38:18.200 --> 00:38:22.550
Ze gezur bat kontatu ahal diogu edo
ez nahi ditugun aina. Galdetu didate

680
00:38:22.550 --> 00:38:23.000
ea zuk

681
00:38:23.380 --> 00:38:25.750
zer idatzi duzun Anton Abadiaren
inguruan.

682
00:38:28.460 --> 00:38:29.060
Hementxe.

683
00:38:30.920 --> 00:38:31.250
An.

684
00:38:32.760 --> 00:38:36.720
Harkaitz Canok Anton Abadiaren
bizitza abiapuntu hartuta, liburu bat

685
00:38:36.720 --> 00:38:38.940
argitaratu zuen 2022an.

686
00:38:39.840 --> 00:38:43.020
Zein izenburu eta laburpen bat
egiteko eskatzen nion.

687
00:38:44.100 --> 00:38:48.270
Eta eman zuen Harkaitz Canok 2022k
argitaratu zuela Abadia izeneko

688
00:38:48.270 --> 00:38:51.330
nobela bat, Anton Abadiaren bizitzan
inspiratua.

689
00:38:51.720 --> 00:38:56.460
Lan honek, 19. mendeko zientzialari hizkuntzalaria,
tatatá generoa, nobelak,

690
00:38:56.910 --> 00:39:01.590
istorio fikzioa idatzi ahal izango
duzu? Hau? Ez,

691
00:39:02.180 --> 00:39:03.500
baina oso ondo dago jakitea

692
00:39:04.660 --> 00:39:06.130
norbaitek uste du baietz.

693
00:39:06.900 --> 00:39:07.220
Hor.

694
00:39:09.420 --> 00:39:13.410
Uste dut adimen artifizialarekin lehia
politena, esgrima politena,

695
00:39:13.410 --> 00:39:16.710
hori dela, ez? Hau da, gezurra
esaten diozunean berak

696
00:39:16.710 --> 00:39:18.180
hartzen duen jarrera.

697
00:39:19.180 --> 00:39:23.080
Jarrera normalean seguidismo hau da,
insistitzen baduzu gezurrean,

698
00:39:23.080 --> 00:39:26.200
azkenean arrazoia ematen dizu eta
hasten da argumentuak bilatzen.

699
00:39:26.680 --> 00:39:30.670
Zuk esan diozun gezur hori sortzeko
benetan den hori hori asko gustatzen

700
00:39:30.670 --> 00:39:30.910
zait,

701
00:39:31.400 --> 00:39:33.860
ariketa hori praktikatzea. Nola
azkenean,

702
00:39:35.000 --> 00:39:39.530
adimen artifizialaren arazoa ez da,
nire ustez, artile kendu diezagukeela.

703
00:39:40.620 --> 00:39:42.660
Kendu diezagula nahi duen lan guztia.

704
00:39:43.060 --> 00:39:48.250
Kontua ez da hori, nire ez, nire
ustez, auzia da zenbateraino gu jada

705
00:39:48.250 --> 00:39:52.570
ari garena adimen artifiziala bera
egiteko, alfer egia den lan hori

706
00:39:52.570 --> 00:39:54.070
guztia bere ordez.

707
00:39:55.900 --> 00:40:00.790
Eta hori egiten ari gara azkenean ari gara
idazten berak idatz dezan nahi duguna

708
00:40:00.790 --> 00:40:03.100
edo are berak idatzi

709
00:40:03.620 --> 00:40:07.910
ahalko lukeen lukeen, baina guk idatz
dezagun esklabo gisa nahiago lukeen

710
00:40:07.910 --> 00:40:08.600
beste hori.

711
00:40:08.940 --> 00:40:09.310
Ez?

712
00:40:10.280 --> 00:40:14.420
Hori da benetako arriskua eta hori
gertatzen ari da, ez da etorkizuneko

713
00:40:14.420 --> 00:40:15.080
kontu bat.

714
00:40:15.600 --> 00:40:18.150
Hau da, Sometimes. Kontu bat da.

715
00:40:19.230 --> 00:40:20.700
Horren aurrean egin behar dena da antizipatua.

716
00:40:21.440 --> 00:40:22.430


717
00:40:23.500 --> 00:40:27.970
Antizipatua, gezurren bidez antizipatua
sistema barruko akatsa bihurtuz gu.

718
00:40:28.420 --> 00:40:33.280
Eta antizipatu, Txad EPPK-K 2031.
urtean idatz lezakeena.

719
00:40:34.280 --> 00:40:34.910
Eta hori

720
00:40:35.500 --> 00:40:36.240
erabili

721
00:40:37.180 --> 00:40:39.160
nolabaiteko antidoto bezala

722
00:40:39.600 --> 00:40:40.350
edo pozoi.

723
00:40:41.570 --> 00:40:41.890
Ez?

724
00:40:43.410 --> 00:40:47.530
Aizu. Askotan kontatu dut hau, baina
uste dut oso-oso grafikoa dela, eta

725
00:40:48.100 --> 00:40:52.090
Antton Olariaga marrazkilaria
kontatzen zuen gauza bat. Eta Antton

726
00:40:52.090 --> 00:40:54.340
Olariagak ja urte batzuk baditu,

727
00:40:54.840 --> 00:40:59.040
eta kontatzen zuen nola 70.
hamarkadan, 80. hamarkadan, berak

728
00:40:59.160 --> 00:41:03.150
marrazkilari guztiek zeuzkaten
karpetak eta karpetatan zeuzkaten

729
00:41:03.210 --> 00:41:04.020
argazkiak.

730
00:41:04.740 --> 00:41:08.040
Eta argazki horiek dauden banatuta,
ba gaika.

731
00:41:08.580 --> 00:41:12.420
Orduan karpeta bat zen txakurren
karpeta, beste bazen kirolarien

732
00:41:12.420 --> 00:41:14.820
karpeta beste bazen mae, gaika.

733
00:41:16.110 --> 00:41:19.890
Orduan zer gertatzen zen marrazkilari honek
marraztu behar du behar zuen txakur

734
00:41:19.890 --> 00:41:24.000
bat zuen jo bere artxiboko txakurren
karpeta hara eta berak

735
00:41:24.060 --> 00:41:27.480
moztutako ebakin guztien arteko
hautatzen zuen bat.

736
00:41:29.880 --> 00:41:34.500
Zer egiten dut? Marrazkilari batek
2025. urtean txakur bat marraztu

737
00:41:34.500 --> 00:41:35.220
behar da, Googleren

738
00:41:35.740 --> 00:41:39.220
txakurrak bilatu eta lehengo
10 txakur

739
00:41:39.650 --> 00:41:40.520
batik-bat

740
00:41:40.650 --> 00:41:41.180
hautatu.

741
00:41:42.580 --> 00:41:43.510
Zer esan nahi du horrek?

742
00:41:43.860 --> 00:41:48.270
Teorian inoiz baino txakurren irudi
gehiago daudelarik, munduan munduko

743
00:41:48.270 --> 00:41:51.630
marrazkilari guztiak ari direla 10
txakur berberak marrazten.

744
00:41:53.360 --> 00:41:56.390
Eta horretaz ari naiz ni, adimen
artifizialak.

745
00:41:58.220 --> 00:42:00.020
Gure lana egin beharrean guk

746
00:42:00.200 --> 00:42:02.630
berea egiten dugula esaten dugunean,
ez?

747
00:42:03.140 --> 00:42:06.110
Berak esaten digu ze txakur margotu
aldiro,

748
00:42:07.280 --> 00:42:10.430
txakurra diodan lekuan jarri nahi
dut urre, ez?

749
00:42:12.280 --> 00:42:15.460
Eta hori da Abadiak esaten zuena,
guztiz kontrakoa. Ez?

750
00:42:16.620 --> 00:42:17.220
Zoaz,

751
00:42:17.740 --> 00:42:18.820
ikasi hizkuntza,

752
00:42:19.500 --> 00:42:24.300
jendea ezagutu, bidaia luzea izango
da, baina askoz ere dibertigarriagoa.

753
00:42:26.020 --> 00:42:28.030
Eta horrek eskatzen zuen denbora

754
00:42:28.740 --> 00:42:29.610
eta ahalegina,

755
00:42:30.500 --> 00:42:30.740
gaur

756
00:42:31.320 --> 00:42:32.640
egun oso boladan

757
00:42:33.140 --> 00:42:37.250
ez daude bi gauza edo zaila dena
nonbait lortzeko.

758
00:42:38.780 --> 00:42:41.960
Nik ez daukat beste galdera mordo bat
egingo dugu jada.

759
00:42:42.500 --> 00:42:47.360
Ba JPCK besterik ez badauka esateko.
JPCK nahi dugu esango diogu.

760
00:42:49.960 --> 00:42:50.430
Baina

761
00:42:51.920 --> 00:42:56.330
agur, tragoxka batean dezakegu edo
beste zerbait, Niloko ez izan arren.

762
00:43:01.460 --> 00:43:02.420
Beno, eskerrik asko.