WEBVTT

1
00:00:04.060 --> 00:00:09.460
Eskerrik asko, Carlos, sarreragatik eta
zuekin egin ahal

2
00:00:09.461 --> 00:00:14.500
izan dugun lanagatik, batez ere Gordailu
Gipuzkoako bilduma publikoen

3
00:00:14.500 --> 00:00:18.580
kontserbazio gordailuzainarekin. Eta,
hain zuzen ere, Javier

4
00:00:18.580 --> 00:00:23.440
Minak zioen bezala, beno ba oso erakusketa
polita izan dira, dibertigarria.

5
00:00:23.500 --> 00:00:28.600
Orain horrela aurkez dezakegu, baina
konplexua; izan ere, atera ez ziren

6
00:00:28.600 --> 00:00:34.330
artelan delikatuak erabiltzen baditugu,
horietako asko Gordailutik

7
00:00:34.360 --> 00:00:38.380
ateratakoak, baita Aldunditik eta
San Telmotik aspaldidanik datozen

8
00:00:38.440 --> 00:00:41.710
bildumetakoak ere, beno, kontserbazio-irizpide
horiek baitituzte.

9
00:00:42.100 --> 00:00:45.850
Azken finean, ez da erakusketa ikustean
baloratzeagatik, baina bai kontserbazioak

10
00:00:46.360 --> 00:00:50.830
eskatzen duen lana baloratzeagatik, eta
are gehiago garai hauetan.

11
00:00:50.830 --> 00:00:54.910
Eta, izan ere, Gordailuk
eginkizun hori du, beti egoera

12
00:00:54.910 --> 00:01:00.430
ezin hobean mantentzea. Objektu
asko, artelan asko

13
00:01:00.430 --> 00:01:05.050
eta material asko. Beno, erakusketa
benetan planteatu genuen, jardunaldiak

14
00:01:05.050 --> 00:01:10.960
antzinako zaharkitu 25 gisa aipatu
ditudan bezala, katalogo bat

15
00:01:10.960 --> 00:01:15.880
balitz bezala, aldizkari bat, I.aren konstantearen
begirada bat antzinate

16
00:01:15.880 --> 00:01:19.660
klasikoaren birsortzeari, batez ere
greko-erromatar berria. Jarri

17
00:01:19.660 --> 00:01:26.200
adibide bat Egipton ere, baina Imaginario
Museo komun bat bezala,

18
00:01:26.200 --> 00:01:30.550
Bigarren Mundu Gerraren ondoren edo
haren aurretik gaizki

19
00:01:30.550 --> 00:01:36.130
hitz egin zuen museo eramangarri bat
bezala. Hemengo museo imaginarioa

20
00:01:36.130 --> 00:01:41.020
ere ez. Material-bilduma bat zen,
munduaren memoria

21
00:01:41.020 --> 00:01:45.730
bat izateko moduari buruzko amets
batena, zibilizazio guztien

22
00:01:45.730 --> 00:01:51.040
memoria bat gertukoenari buruz, edo irudi-bilketa
baten aurreko zalantzak.

23
00:01:51.040 --> 00:01:56.020
Beno, hemen oso gertuko laburpena egin
dugu artelanekin eta

24
00:01:56.020 --> 00:02:01.990
objektu artistikoekin, kultura guztietan izan
dugun etengabeko

25
00:02:01.990 --> 00:02:05.650
birsorkuntza horren hurbiltasunean. Gure
elementu klasiko eta

26
00:02:05.800 --> 00:02:11.410
klasizisten kultura garaikidean dago
jada. Ez. Eredu ideala edo idealista

27
00:02:11.500 --> 00:02:16.930
da, transmitituz joan dena, eta
garai guztietan zerbaiten

28
00:02:16.930 --> 00:02:20.920
artista guztiak ideal horrekin
landu dira, gutxi gorabehera.

29
00:02:21.260 --> 00:02:25.930
Agian bitxia ere bada urte honetan bat
etortzea, Donostian bat egin

30
00:02:25.930 --> 00:02:32.920
izana. Pradotik datorren jainko eta
mitoen lagin bat. Oraintxe

31
00:02:32.920 --> 00:02:37.960
bertan, San Telmo Museoan ere inauguratu den
bat, gorputza barrokotik

32
00:02:37.960 --> 00:02:41.620
sortzeari buruzkoa, eta nik uste dut ona
dela barrokoaren berpizkundea

33
00:02:41.620 --> 00:02:45.971
baino lehenxeago, edo agian erakusketa hau
bera. Krisi garaian, beti

34
00:02:45.970 --> 00:02:51.190
atzera begiratzen da, eta hori da
bitxiena. Batzuetan interpretazio

35
00:02:51.190 --> 00:02:53.110
bat bezala izan daiteke.

36
00:02:54.550 --> 00:03:01.330
Demagun, ordenara itzulita, edo ez dakit nola
beste mota bateko iruditeriari

37
00:03:01.331 --> 00:03:06.970
ematen dion helduleku bat, fidagarriagoa den
bezala, gu etorri ginenean konfiantza

38
00:03:06.970 --> 00:03:10.960
handiagoz, ez. Orduan, nolabait, Antzinako
Jardunaldiek ere antzinako

39
00:03:10.960 --> 00:03:15.760
munduari buruzko lilura idealistari
buruzko begirada hori ematen

40
00:03:15.760 --> 00:03:22.240
dute. Beraz, erakusketan 63 obra direla
adierazi besterik ez dugu egin behar,

41
00:03:22.240 --> 00:03:28.240
23 Gipuzkoako Foru Aldundiarenak eta
28 San Telmoarenak. Partikularren

42
00:03:28.240 --> 00:03:33.130
10 obra, inguruko bildumetakoak eta Eusko
Jaurlaritzaren 2 pieza arkeologiko

43
00:03:33.130 --> 00:03:37.660
ere oso garrantzitsuak, baina
Gipuzkoako aztarnategi

44
00:03:37.660 --> 00:03:39.190
arkeologikoei dagozkienak.

45
00:03:40.390 --> 00:03:46.450
63 lan horien artean, Koldo Mitxelenarenak ere
4 liburu daude, eta

46
00:03:46.450 --> 00:03:53.110
14 grabatu edo objektu, eskulturak, 36
bat baitaude, eta abar.

47
00:03:53.620 --> 00:03:58.840
Eta ikusiko dugu nola dagoen gaur
egunera arte, gaur egungoetaraino,

48
00:03:58.840 --> 00:04:04.600
honekin lan egiten duten artisten konstante
hori, antzinako jardunaldiek

49
00:04:04.780 --> 00:04:09.670
jorratu dituzten gaiekin, ez klasikoekin,
zeren gerra, Greziako gerra,

50
00:04:09.670 --> 00:04:16.000
erlijioa eta jainko eta mitoekin,
demokrazia, Erromako estatua.

51
00:04:16.620 --> 00:04:22.540
Baskoiak hemendik igaro ziren erromatarren
emaztearen gorputzaren tratamendua.

52
00:04:22.540 --> 00:04:26.860
Adibide arkeologiko batzuekin. Eta
kontzeptu horri esleitu

53
00:04:26.860 --> 00:04:32.290
diogun beste figuraren bat, nolabait
esateko. Bidaia eta fantastikoetan,

54
00:04:32.290 --> 00:04:37.450
Txina deskubritzea zen bezala, munduaren
erdian Pepper dot jatorria

55
00:04:37.900 --> 00:04:44.140
zena zibilizazio haiek izan ziren
askotan. Txina kontinente ezezaguna

56
00:04:44.140 --> 00:04:49.960
zen eta jarduera osoaren erdigunea
bezala zen, baita kultura ez

57
00:04:49.990 --> 00:04:57.100
urrunekoa, mitikoa, sexua eta erotismoa ere. Aurpegiari zein
gorputzari nola heltzen zaion,

58
00:04:57.100 --> 00:05:01.960
edo jada suntsituta dagoen oroimenari nola
heltzen zaion, ez. Zibilizazio guztien

59
00:05:01.960 --> 00:05:06.311
hondamendia edo iazko azken jardunaldiak. Eta
oturuntza izan

60
00:05:06.310 --> 00:05:11.620
den hau, sinposioa, ospakizuna, ez,
bazkariaren eta poesiaren arteko

61
00:05:11.620 --> 00:05:16.330
ospakizuna ere bai. Beno, nik bakarrik nahi dut. Edo
63 horietako obra batzuk nabarmendu

62
00:05:16.330 --> 00:05:22.480
nahi ditugu. Eta, adibidez, arkeologian
arkeologiako bitrina bat

63
00:05:22.480 --> 00:05:28.500
daukagu. Izan ere, gai erotikoko argizulo
erromatar bat dago, eta lur-plater

64
00:05:28.500 --> 00:05:32.260
bat dilindan dago, Gipuzkoako
aztarnategiei dagozkien Eusko

65
00:05:32.260 --> 00:05:34.000
Jaurlaritzaren bi piezak.

66
00:05:35.260 --> 00:05:43.720
Zein pena gutxi ikusten den ez
ikusteko arrazoiengatik.

67
00:05:43.721 --> 00:05:50.800
Baina egia da Greziako eszenatoki bat dela.
Plater bitxia da, zuzenean Italiatik

68
00:05:50.800 --> 00:05:55.330
datorrelako. Aretokoa. Irunen
aurkitu den plater bat da, baina

69
00:05:55.330 --> 00:06:00.670
norbaitek kopete altu pixka bat handituko duen
ostilamendu batetik

70
00:06:00.760 --> 00:06:02.410
datoz. Zerbait. Bai, barkatu.

71
00:06:04.060 --> 00:06:10.510
Higerreko itsasargiaren indusketetan
aurkitu ziren 4 aplikazio erromatarrak,

72
00:06:10.510 --> 00:06:15.190
kasu honetan Helios, Minerva
ilargia irudikatzen duten

73
00:06:15.190 --> 00:06:21.610
erreprodukzio faksimileak direnak. Tira, 4
jainko. Hori arkeologia bezala,

74
00:06:21.610 --> 00:06:28.660
esan dezagun, erakusketaren indargunea eta
originalena, ez. Gero,

75
00:06:29.110 --> 00:06:33.491
Greziako errepide bat, Kristoren
aurreko 4. edo 5. mendeko bilduma

76
00:06:33.490 --> 00:06:39.040
partikular batekoa, Grezia magna,
beira-arasa batean daukaguna, demagun,

77
00:06:39.040 --> 00:06:43.780
otsoa, oturuntzari eta ospakizunari
eskainitako gaian.

78
00:06:45.400 --> 00:06:50.260
San Telmo Museoko 16. mendeko armadura-bola bat.
Pieza aparta

79
00:06:50.260 --> 00:06:55.240
da, San Telmo Museoak duen
arma-bilduma handiaren

80
00:06:55.240 --> 00:06:59.620
erakusgai egon gabea edo, beharbada,
duela urte asko utzia.

81
00:06:59.980 --> 00:07:04.000
Baina amona hau bereziki gerra
irudikatzeko. Banksen metalean

82
00:07:04.000 --> 00:07:10.450
landutako pieza zizelkatu bat da,
aparta, ziurrenik matxinadaren

83
00:07:10.450 --> 00:07:15.340
eszena batekin. Nik baietz uste dut, zeren
gauza arraro guztiak, errenazimentu

84
00:07:15.400 --> 00:07:22.630
errenazimentuzkoak, luxuzkoak baitira,
gainera, esan dezagun ez hainbeste

85
00:07:22.630 --> 00:07:28.150
borrokakoak izan zitezkeela, baina ziurrenik
gala-antzezpenekoak, eh eh mmm beti

86
00:07:28.160 --> 00:07:32.980
mantentzen baitzuten edo gai gisa baitzituzten eta
motibo klasikoak sailkatu baitzituen,

87
00:07:32.980 --> 00:07:37.750
ez. Brontze bat, Fusio Jauregitik datorren Foru
Aldundiaren brontzezko

88
00:07:37.780 --> 00:07:43.750
irudi bat. Gerlari bat da, barbaro bat,
eta, gainera, inskripzio

89
00:07:43.750 --> 00:07:48.040
bat dute, hau da, konstante klasiko bat,
bere izena duena.

90
00:07:49.180 --> 00:07:56.470
Fosia probatzea da. Hau da, jainkoentzat eta
lurraldearentzat.

91
00:07:56.470 --> 00:07:57.430


92
00:07:58.660 --> 00:08:02.980
Hau da, zibilizazio batzuen eta
besteen arteko borrokaren konstante

93
00:08:02.980 --> 00:08:03.400
bat da.

94
00:08:05.260 --> 00:08:11.080
1. Badira paper gainean egindako lan
bikain batzuk, José María Múgicaren gizonezko

95
00:08:11.080 --> 00:08:15.670
buru bat kasu. Marrazki bikaina 20.
mendearen hasieratik. Teknika

96
00:08:15.670 --> 00:08:19.720
aparta. Agure biluzi bat,
Antonio Ortiz de Echagueren

97
00:08:19.720 --> 00:08:24.940
Divertir de Echagüe-koa, segur aski
Erromako Akademian, Espainiako

98
00:08:24.940 --> 00:08:31.060
Akademian, bekadun gisa egin zituen
ariketez. José Joaquín Barriolaren

99
00:08:31.060 --> 00:08:37.270
soin hau ere bikaina izan zen 24.
urtean, oso joera handikoa Rodini

100
00:08:37.360 --> 00:08:43.970
eta Anarena, beharbada eskolako edo
lehen urteetako ariketaren

101
00:08:43.990 --> 00:08:48.190
bat ere bai, zoragarria. Gainera, erakusketako
pieza adierazgarrienetako

102
00:08:48.191 --> 00:08:52.480
bat izan da, kontserbazio-ganbara
honetan kokatzeko lana

103
00:08:52.480 --> 00:08:59.110
izan duelako, eta garraiolari eta
instalatzaile guztiena, oso

104
00:08:59.110 --> 00:09:01.330
bitxia. Pisu espezifiko handia du.

105
00:09:02.500 --> 00:09:08.020
Ba 300 kilo eta piko bat bezala geneukan, 400
kilo edo gehiago.

106
00:09:08.020 --> 00:09:13.960
Eta hemen badirudi gizona lasai dagoela,
baina asko astindu gaitu

107
00:09:13.960 --> 00:09:17.920
denok, baina pieza bikaina da. Harrigarria
atera ahal izatea. San Telmoko

108
00:09:18.340 --> 00:09:22.900
aretoetan ere egon zen ikusgai duela urte
asko. Baina eskultura

109
00:09:22.900 --> 00:09:24.790
modernoaren ariketa handia da. Laua.

110
00:09:26.200 --> 00:09:32.800
Halaber, 1864ko pieza bat, Cesar Augustoren
bustoa, Martzial Agirre eskultore

111
00:09:32.800 --> 00:09:38.100
handiarena, Erroman Akademiara joan
ziren eskultore gipuzkoar

112
00:09:38.380 --> 00:09:44.020
askoren aitzindaria, Diputazioaren Jauregitik ere
badator. Lan egin zuen.

113
00:09:44.470 --> 00:09:51.280
Marmol oso klasizista dugu, hirugarren
inperioa. Ez. Modan ere

114
00:09:51.280 --> 00:09:52.210
frantsesa.

115
00:09:54.430 --> 00:10:00.880
Badira aparteko 3 pieza, Vivanco Upeltegietako
Vivanco de briones Dinastiak

116
00:10:00.880 --> 00:10:06.460
mailegatu dizkigun 3 grabatu,
ardoari, kulturari eta ardoari

117
00:10:06.460 --> 00:10:11.140
eskainitako museo bikaina dutenak kultura
guztietan. Orduan, horietako

118
00:10:11.140 --> 00:10:17.410
bat, bera behintzat, Hannibal Lecter Atxi-rena da,
1.597.600 grabatu zuena.

119
00:10:17.410 --> 00:10:24.280
Originala, Baita Piranen baraua ere.
Txilenodun banku hau,

120
00:10:24.490 --> 00:10:31.900
Piran horrek bere semearekin egiten zuen
arteari dagokion e mmm guztiei

121
00:10:31.900 --> 00:10:36.070
dagokiena. Txandako souvenir gisa.

122
00:10:37.870 --> 00:10:42.700
Erromako ikuspegietan, zatien bildumak eta
halako, ba esan dezagun objektuaren

123
00:10:42.700 --> 00:10:47.920
aurrekariak direla, souvenir bezala,
beste bitrina batean ere bi pieza

124
00:10:47.920 --> 00:10:52.690
daudela. Eta gero, nola joango gara
gehiago ez nekatzeko. Nola goaz

125
00:10:52.691 --> 00:10:57.610
gureganaino gure kultura garaikidean. Bi
lanekin, adibidez,

126
00:10:57.610 --> 00:11:02.920
Juan José Akerretaren Apolo, apolo
ingrávidos, 80ko hamarkadan eta

127
00:11:02.920 --> 00:11:10.120
90eko hamarkadan herri sail nahiko zabala izan
zuena. Edo Andres Nagelen

128
00:11:10.120 --> 00:11:17.830
koadro hori. Neptuno bat da, Andresen indar
guztiarekin, erliebean, poliesterrez,

129
00:11:17.830 --> 00:11:23.440
beira-zuntzez eta abarrez egiten
zituen bere goi-erliebeak,

130
00:11:23.441 --> 00:11:28.630
Aldundiaren 2 pieza direnak. Ondoren,
aipatu behar da zenbait

131
00:11:29.260 --> 00:11:34.090
objektutan irudimen
klasizista

132
00:11:34.120 --> 00:11:38.800
hori Bidasoako portzelanazko
portzelanazko

133
00:11:38.800 --> 00:11:44.470
bildumarekin zifratzen zuela,
orain Foru Aldundiarenak

134
00:11:44.470 --> 00:11:51.130
direnak, Gordailun
daudenak, eta

135
00:11:51.130 --> 00:11:56.500
horietan ere lan egin zela,
batez ere 40, 50,

136
00:11:56.500 --> 00:12:01.660
60 urteetan, artesa,
artea, artisautza

137
00:12:01.660 --> 00:12:05.830
eta loc no bizi denaren
artean daudenak.

138
00:12:06.310 --> 00:12:13.360
Eta anfora erromatarren adibide batzuk
daude. Fruta-ontzi bat, idazketarekin

139
00:12:13.360 --> 00:12:17.140
batera jarri diogun Minerva jainkosaren
irudikapena den hontza.

140
00:12:18.730 --> 00:12:23.830
Beste pieza bati eskerrak eman eta kito.
Gordailuak ere Koldo Mitxelenatik Euskadi

141
00:12:23.830 --> 00:12:27.970
osora egin du San Telmo Museoaren
erakusketan parte hartzeko

142
00:12:27.970 --> 00:12:32.050
aukera, eta batez ere kontserbatzaile eta
zaharberritzaileei.

143
00:12:32.110 --> 00:12:38.230
Eta batzuetan beren lana egiten
dute, zaila, jeloskorra kanpotik

144
00:12:38.230 --> 00:12:43.931
gaudenon irizpidearen aurka, baina
horrela, hain zuzen ere, jeloskor.

145
00:12:44.050 --> 00:12:49.420
Egia da, halaber, lehen beste batzuk egin
ziren bezala goza dezakegula.