WEBVTT

1
00:00:00.760 --> 00:00:06.070
Ba egun on guztioi. Mila esker etortzeagatik.
Gaurkoan jardunaldi

2
00:00:06.070 --> 00:00:12.610
interesgarri bat aurkeztuko dizuegu.
Datorren ostiralean egingo dugu Miramar

3
00:00:12.610 --> 00:00:19.630
Jauregian. Izenburua honako da, Oroimena
guztiona da Alzheimerra eta beste

4
00:00:19.630 --> 00:00:26.980
dementzien aurrean. Agenda bat. Noiz. Hor
dakazue. Hemen, atzean ez jarrita.

5
00:00:27.460 --> 00:00:33.760
Jardunaldi honen berri emateko, nirekin
ditut Maximo Goikoetxea, Aubixa

6
00:00:33.970 --> 00:00:39.490
zuzendari exekutiboa eta Koldo Aulestia,
Afagiko presidentea.

7
00:00:40.570 --> 00:00:46.900
Ostiralean Miramar Jauregian egingo den
jardunaldi interesgarri honek

8
00:00:46.900 --> 00:00:52.691
agenda baten ildo nagusiak eta Afagik eta
Aubixa Fundazioak sustatutako

9
00:00:52.690 --> 00:01:00.490
agenda berri baten ildo nagusiak zirriborratzeko
balio izango du pixka

10
00:01:00.490 --> 00:01:05.770
bat. Eta azpimarratu nahi dut agenda
berri hori gizarte zibilak landu,

11
00:01:05.770 --> 00:01:11.650
prestatu eta landu duela, diziplina
arteko hainbat lantalderen

12
00:01:11.650 --> 00:01:19.990
lankidetzaren bidez. Denok dakigunez,
dementzia da desgaitasunaren

13
00:01:19.990 --> 00:01:25.750
eta mendekotasunaren
arrazoi nagusietako bat,

14
00:01:25.931 --> 00:01:35.140
eta eragin handia du familian eta
zaintzaileetan. Mendetasun

15
00:01:35.140 --> 00:01:40.060
handiko kasuen % 88,67 dementzia
duten pertsonei dagozkie,

16
00:01:40.060 --> 00:01:46.180
eta haien familiarengan duten
eragina oso handia da, Osasunaren

17
00:01:46.181 --> 00:01:51.700
Mundu Erakundearen arabera; 47.000.000
dira.

18
00:01:59.710 --> 00:02:00.730
Agian niri esan nion.

19
00:02:04.770 --> 00:02:05.020
Diet.

20
00:02:07.650 --> 00:02:07.950
Bai.

21
00:02:09.930 --> 00:02:10.750
Bai. Ongi.

22
00:02:13.300 --> 00:02:19.000
Beno, Afagi eta Aubixa Fundazioak
datorren ostiralean antolatuko

23
00:02:19.750 --> 00:02:26.890
duten jardunaldia aurkezten ari garela esan
dizuet pixka bat. Horretarako

24
00:02:26.890 --> 00:02:28.960
Maximo Goikoetxea Aubixako

25
00:02:32.081 --> 00:02:42.190
ordezkaria eta Koldo Aulestia Afagiko
lehendakaria ditugu. Datu

26
00:02:42.190 --> 00:02:46.480
batzuk ematen ari nintzenez. Osasunaren
Mundu Erakundearen arabera, 47 milioi

27
00:02:46.480 --> 00:02:51.190
pertsonari eragiten die, baina, gaur egun,
aurreikusten da 2030erako 75.000.000

28
00:02:51.190 --> 00:03:00.490
izango direla eta 2050erako 132
milioi pertsonari eragingo diela

29
00:03:00.490 --> 00:03:06.370
dementziaren batek. Ez da beldurgarria datu hau:
4 segundoan behin dementzia

30
00:03:06.370 --> 00:03:14.590
bat diagnostikatzen da, eta 70ean, diagnostiko
horien % 70 Alzheimerrari

31
00:03:14.590 --> 00:03:19.270
dagozkio. Bono, arazo teknikoak izan aurretik ere
komentatzen genuen gaixotasun

32
00:03:19.270 --> 00:03:24.910
honek duen eragin handia, bai
sufritzen duten pertsonentzat, bai

33
00:03:25.660 --> 00:03:31.510
haien familia- eta gizarte-ingurunearentzat, Ez
da horregatik zer nolako

34
00:03:31.510 --> 00:03:39.340
Jardunaldietan lantzen den zeharkako
lan-agenda berri bat, ez. Gaixotasunari

35
00:03:39.700 --> 00:03:45.790
eta horren tratamenduari gizartean eta
gizartean aurre

36
00:03:45.790 --> 00:03:53.200
egiteko. Oso interesgarriak dira.
Gizarte-erakundeekin eta Gizarte

37
00:03:53.630 --> 00:04:00.670
Zibilarekin ere lan egin da. Azken
finean, zehaztasun gehiago

38
00:04:00.670 --> 00:04:07.870
emateko, Koldo Aulestiari pasako diot
hitza. Esan nion nola bai,

39
00:04:07.870 --> 00:04:13.210
eskerrik asko maite dut eta eskerrak
hemen egoteagatik gurekin.

40
00:04:14.980 --> 00:04:20.741
Beno, nik Afagi ikuspegitik nahiko nuke
sarrera bat eman. Gero maximo que

41
00:04:20.890 --> 00:04:22.060
zehaztuko du agendan.

42
00:04:23.890 --> 00:04:29.140
Nola erabili den Hacienda desarrolloa eta
nola nola nahi dugun biharko egunean

43
00:04:29.260 --> 00:04:35.470
jarraitu, ez. Guk familiakoak egiten nuen
erreflexioa da agenda, abu eskaera da

44
00:04:35.471 --> 00:04:40.810
edo beharre batza. Gizarteak daukan
behar bat da. Eta gu hortik jotzen dugu.

45
00:04:41.650 --> 00:04:46.270
Agenda, beharbada plangintza bat egitea
alzheimerraren inguruan. Beharra da

46
00:04:46.750 --> 00:04:52.480
gizartearen behar bat. Eta zergatik
finkatzen zaigu behar hori. Zergatik.

47
00:04:53.500 --> 00:05:01.180
Afektatuen kopurua ikusita, beldurgarria da
etorkizuna une honetan. Esan behar

48
00:05:01.180 --> 00:05:07.120
dugu Gipuzkoan 12 1000 pertsonak jasotzen
duten gaixotasuna. Horren

49
00:05:07.120 --> 00:05:07.660
inguruan.

50
00:05:09.040 --> 00:05:13.570
Pertsona bakoitzaren inguruan 2 edo 3
zaintzaile daude. Orain nahi dio esan 40

51
00:05:13.971 --> 00:05:19.090
200.000 pertsona ikuttua daudela bere
eguneroko bizitzan. Eta orain aurrean

52
00:05:19.090 --> 00:05:19.960
zer egin ez.

53
00:05:21.280 --> 00:05:26.500
Ikusten ari garen alzheimerraren
inpaktu garrantzitsu horren aurrean,

54
00:05:27.790 --> 00:05:34.240
eta gaixotasunaren narriadura progresiboak eta
inpaktuak ere gora

55
00:05:34.240 --> 00:05:40.630
egin izanak, lehen orain 27 urte zena
bezala definitzera garamatza, gaur egun

56
00:05:40.721 --> 00:05:44.200
hasten dena Senide gutxi batzuen
arazoa zen. Gaur egun, lehen mailako

57
00:05:44.200 --> 00:05:49.960
arazo soziosanitarioa da, eta, beraz, partekatu egin
behar dugu, eta konpondu

58
00:05:49.960 --> 00:05:51.460
egin behar dugu.

59
00:05:52.661 --> 00:05:57.970
Alzheimerrak 4 alderditan eragiten
duela kontuan hartuta, pairatzen duen

60
00:05:57.971 --> 00:05:59.260
pertsonaren burmuinean,

61
00:06:00.520 --> 00:06:05.020
egunerokotasunean bizitza erabat aldatu duen
pertsonarengan. Familia-ingurunea

62
00:06:05.020 --> 00:06:11.680
egokitu behar du, batez ere
zaintzaile lanak egingo dizkizun

63
00:06:12.020 --> 00:06:15.700
senidea azpimarratuz, batez ere
emakume zaintzaile nagusia,

64
00:06:15.700 --> 00:06:20.800
eta alzheimerraren ondorioekin eta
ingurunearekin zerikusia

65
00:06:20.800 --> 00:06:23.170
duen gizartea ere bai.

66
00:06:24.610 --> 00:06:30.550
Hori dela eta, agenda horretan zer alderdi
konpondu behar ditugun baloratu behar

67
00:06:30.550 --> 00:06:35.320
dugu. Erantzun beharreko agenda
hori. Dementziaren abordatze

68
00:06:35.500 --> 00:06:41.800
integralaren barruan sartzen
dugun 4 eremuri erantzun

69
00:06:41.800 --> 00:06:47.050
beharko lieke. Eta, era berean, zati bat
kalitatezko zerbitzu soziosanitarioak

70
00:06:47.050 --> 00:06:52.481
dira. Bestalde, senitartekoen, zaintzaileen eta
profesionalen

71
00:06:52.480 --> 00:06:54.610
prestakuntzari buruzko prestakuntza,

72
00:06:55.870 --> 00:06:59.111
ikerketaren eremua ahaztu
gabe, baina ikerketa

73
00:06:59.110 --> 00:07:03.430
bioklimatikoa ez ezik, ikerketa hori
zer izan ohi den

74
00:07:04.030 --> 00:07:06.670
azpimarratuz, baita ikerketa
soziala ere, dementziak

75
00:07:06.670 --> 00:07:10.990
eta alzheimerrak familiaren eta
gizartearen eremuan

76
00:07:10.990 --> 00:07:16.000
suposatzen duten guztia baita. Eta,
azkenik, 4. blokea Alzheimerrari

77
00:07:16.000 --> 00:07:20.950
heltzean eragina duten alderdi
juridiko eta ekonomikoak izango

78
00:07:21.040 --> 00:07:27.370
lirateke. Horren aurrean, 2015ean, guk
hausnarketa bat egiten genuen, ez.

79
00:07:28.410 --> 00:07:32.470
Nik beti esaten dut bizitza pertsonala
ematen duela. Gu guztioi etorriko litzaiguke

80
00:07:32.470 --> 00:07:38.080
errepresioa noizean behin ez egitea. Ec zer
izan nahi dudan. Egin nahi zaitut,

81
00:07:38.560 --> 00:07:42.910
nola egingo dudan, zer beharko dudan eta
norekin egingo dudan. Eta hori da

82
00:07:42.910 --> 00:07:50.050
pixka bat. Galdera horien erantzunak ere
berresten digu urratsak emateko

83
00:07:50.050 --> 00:07:52.540
beharra. Galdera horiei erantzunez.

84
00:07:55.540 --> 00:08:02.560
Datorkigu gogora Osasunaren Mundu
Elkartearen garrantzia

85
00:08:02.560 --> 00:08:03.820
duen erakundea dela.

86
00:08:05.080 --> 00:08:11.650
Salaketaren gaia lehen mailako
maila batean jarri du, ez.

87
00:08:15.040 --> 00:08:19.390
Erantzun asistentzial hobea eman behar dela
planteatzen du. Bizi-kalitatea,

88
00:08:19.390 --> 00:08:24.520
pertsonen duintasuna, gaixoarena zein
inguruarena. Eta haien eskubideei

89
00:08:24.520 --> 00:08:25.240
dagokienez.

90
00:08:27.160 --> 00:08:31.420
Horren inguruan badira 14
herrialde Alzheimer

91
00:08:32.650 --> 00:08:36.190
Plana garatu dutenak. Ez dizkizuet
aipatuko Australia, Kanada, Hego

92
00:08:36.191 --> 00:08:40.280
Korea, Danimarka, Eskozia, Estatu
Batuak, Frantzia, Ingalaterra eta

93
00:08:40.360 --> 00:08:44.740
Ipar Irlanda, Japonia, Norvegia, Herbehereak eta
Suitza. Zoritxarrez, Espainia

94
00:08:44.740 --> 00:08:48.880
oraindik zain dago eta noski, zientziak
aurrera egiten duen baino gehiago ari

95
00:08:48.941 --> 00:08:51.910
da aurrera egiten gaixotasuna. Gero, arazoa
biderkatuz deitzen zen bakoitzean,

96
00:08:51.910 --> 00:08:58.030
Afagik pribilegio bat izan du: Alzheimerraren
Estatuko Planaren

97
00:08:58.030 --> 00:09:03.040
zirriborroan ere parte hartu ahal izan du,
baina herrialde honetako egonkortasun

98
00:09:03.910 --> 00:09:07.240
politiko eskasak garapen hori
moteltzen ari zaigu.

99
00:09:08.590 --> 00:09:14.200
Gipuzkoak urrats bat eman du honekin, eta
gero kolpe handi hori

100
00:09:14.200 --> 00:09:18.550
eman du, eta lortu dugu Gipuzkoa benetan
agenda propioa izan dezakegun

101
00:09:18.550 --> 00:09:20.260
lurralde bat dela.

102
00:09:22.210 --> 00:09:26.230
Zer egingo dugu, bada, Woods alzheimerrari modu
integralean heltzea bultzatu

103
00:09:26.230 --> 00:09:32.740
behar dugu 4 eremu horietan, eta horretarako sinergia
zabalak, sendoak eta ezegonkorrak

104
00:09:32.740 --> 00:09:37.510
eraiki beharko ditugu, helburuak partekatzen
ditugun eragileen arteko

105
00:09:37.510 --> 00:09:41.500
elkarrizketa eta lankidetza. Ireki egin
behar dugu.

106
00:09:42.670 --> 00:09:46.480
Eragile bakoitzak, bere aldetik, dementziaren
munduko jarduera-eremuak.

107
00:09:46.480 --> 00:09:50.080
Ez dugu gaixotasunari
aurre egitea lortuko.

108
00:09:50.410 --> 00:09:56.290
Ezer gutxi egin ahal izango dugu indarrak batu eta
alzheimerrak lehen egiten ziren esparru guztietan

109
00:09:56.290 --> 00:09:59.920
suposatzen duenaren inguruko esperientziak eta
ezagutzak batzen baditugu. Helburu argiak

110
00:09:59.920 --> 00:10:05.020
ezarri behar ditugu, eta galeriari aurrez
aurre begiratu eta aurre egin. Senideak

111
00:10:05.020 --> 00:10:11.590
berak. Sufrimenduari utzi behar
diogu. Hori gure artean geratu

112
00:10:11.590 --> 00:10:17.020
zen. Guretzat, estigmatizatutako gaixotasun
baten errealitatea da saldu

113
00:10:17.020 --> 00:10:20.830
behar dena, gizarteratu eta
normalizatu egin behar

114
00:10:20.920 --> 00:10:25.930
duguna, kaltetutako pertsonen eta, oro
har, gizartearen bizi-kalitatea

115
00:10:25.930 --> 00:10:30.010
hobetzen joateko. Eta horretarako kontatu
behar dugu norekin kontatuko dugun.

116
00:10:30.071 --> 00:10:34.510
Talde Asoziatiboa, alde batetik Gizarte
Zibilean nabarmendutako mineko.

117
00:10:34.510 --> 00:10:39.850
Egin dugu, lehen zirriborro honetan egin
dugu, eta planteatzen

118
00:10:39.850 --> 00:10:44.230
da hori ez duelako azalduko funtsaren
maximo berriak. Hau hasiera

119
00:10:44.230 --> 00:10:47.680
bat da. Horrekin ez dugu ideia
baten jabe izan nahi.

120
00:10:49.720 --> 00:10:54.370
Gero, alzheimerra edo beste dementzia
batzuk sartu diren erakundeok, denok

121
00:10:54.490 --> 00:11:00.610
uko egin behar diogu nolabait tentazio
horri; izan ere, gureok lehenetsi

122
00:11:01.030 --> 00:11:05.440
behar dugu tentazio hori, kontuan
hartu gabe beste pertsona edo

123
00:11:05.620 --> 00:11:09.130
erakunde batzuk ere helburu berberekin ari
direla lanean.

124
00:11:10.220 --> 00:11:13.870
Gero, nola ez lehentasunez kontuan hartu
behar diren administrazio publikoek,

125
00:11:13.870 --> 00:11:18.461
agenda honekin lortu nahi den bezalako
proiektuak aurrera eraman

126
00:11:18.460 --> 00:11:22.330
nahi baditugu. Eta, ziurrenik, Gizarte
Zibilak administrazio publikoekin

127
00:11:22.330 --> 00:11:28.000
nola elkarreragiten duten ere ikasi
behar dugu, orain arte gehiago

128
00:11:28.000 --> 00:11:32.740
izan garelako, gehiago gustatzen zaielako,
elkarren aurkako jarrera baizik,

129
00:11:32.740 --> 00:11:38.020
11 helburu komun lortzeko ekintza bateratuko
jarrera dagoela.

130
00:11:39.071 --> 00:11:43.150
Eta premisa horiekin egin du Afagik
apustu, Aubixak ere bai, salmenta

131
00:11:43.150 --> 00:11:49.780
hori egia izan dadin, eta ahalik eta
gehien utzi zion gehiago

132
00:11:49.810 --> 00:11:50.830
zabaltzeko.

133
00:11:53.250 --> 00:11:58.420
Eskerrik asko eta eskerrik asko maite.
Aukera emateagatik. Dudana hemen

134
00:11:58.540 --> 00:12:00.100
esplikatzeko eta hemen egoteko.

135
00:12:02.260 --> 00:12:07.630
Hemen esan bezala, agenda honen helburua da
nolabaiteko arreta integrala eskaintzea

136
00:12:07.630 --> 00:12:10.270
gaixotasun honen aurrean.

137
00:12:12.550 --> 00:12:17.830
Noski. Eta hasieratik esan behar dut
Adinberri egitetik ildotik doala,

138
00:12:18.040 --> 00:12:21.910
baita Jaurlaritzak adineko pertsonaren
inguruko programa

139
00:12:21.910 --> 00:12:26.290
ere eta colau esanda bezala, baita
Munduko Osasun Elkartearen

140
00:12:26.321 --> 00:12:32.740
oinarrietan jarri dugula gure agendan. Ez
gara hortik ateratzen eta ezin

141
00:12:33.010 --> 00:12:33.880
gara hortik ateratzen.

142
00:12:34.960 --> 00:12:37.870
Ez dakit asmatu dugun edo ez. Jendea
irekia da.

143
00:12:39.071 --> 00:12:44.170
Gizarte zibiletik parte hartu dute.
Jende asko, bai neurologoak, primariako

144
00:12:44.170 --> 00:12:49.600
medikuak, soziologoak, arlo litezkeen
jendea, jende aditua, beste

145
00:12:49.660 --> 00:12:54.010
eskarmentuetan eta abar eta abar. Alde
horretatik eskertu beharko diegu Danai,

146
00:12:54.010 --> 00:12:59.110
hemen egindako lana, esanda bezala eta
inportantea da. Jende hau irekita

147
00:12:59.110 --> 00:13:02.350
gelditzen da. Ekarpen gehiago egingo dira
eta osatzen joango gara.

148
00:13:04.960 --> 00:13:10.090
Agenda honen helburua Afagik urteetan
aldarrikatzen dituen kezka horiei

149
00:13:10.090 --> 00:13:12.430
erantzuten saiatzea dela esan
zuen.

150
00:13:13.810 --> 00:13:17.290
Eta gaixotasun horri aurre
egiteko plan estrategikorik ez

151
00:13:17.290 --> 00:13:20.711
dagoenez. Eta gaixotasun horretaz ari
garela, esan beharra dago

152
00:13:20.710 --> 00:13:23.470
gaixotasun suntsitzaileenetako
baten aurrean gaudela.

153
00:13:25.840 --> 00:13:28.510
Aipatutako portzentaje batzuekin.
Batzuk.

154
00:13:29.620 --> 00:13:30.280
Beldurtu egiten dira.

155
00:13:31.510 --> 00:13:34.780
Eta, hala ere, amerikarrek dioten
bezala, Alzheimerraz hitz egiten

156
00:13:34.780 --> 00:13:35.200
denean,

157
00:13:36.250 --> 00:13:37.660
elkarri hitz egin baino gehiago,

158
00:13:38.830 --> 00:13:43.781
xuxurlatu egiten du, gorde egiten ditu, premia
horri aurre egiteko dauden beharrak

159
00:13:44.020 --> 00:13:45.490
ozenki planteatzen ausartzeko.

160
00:13:47.170 --> 00:13:51.670
Ez dugu suterik iragarri Erroman.
Erroma une honetan erretzen ari dela

161
00:13:51.680 --> 00:13:55.900
esaten ari gara, eta ez dizuet bermatzen ez
garela ezer esajeratzen

162
00:13:55.960 --> 00:14:01.360
ari. Aste honetan, Estatistika Ofizialeko
Institutu Nazionalaren txosten

163
00:14:02.740 --> 00:14:08.140
eguneratu bat atera da, eta, besteak
beste, diote 80 urtetik gorako

164
00:14:08.140 --> 00:14:09.551
pertsonen ehunekoa, gaur

165
00:14:10.720 --> 00:14:16.780
egun % 6 ingurukoa dena, % 12ra iritsiko dela
2050erako.

166
00:14:18.610 --> 00:14:23.140
2050ean, 65 urtetik gorako pertsonen
ehunekoa sozietatearen herena izango

167
00:14:23.140 --> 00:14:24.940
da, heren bat.

168
00:14:27.040 --> 00:14:31.120
N 65 ereduetatik % 6 edo % 7 inguru
kalkulatzen da prebalentzia, baina

169
00:14:31.120 --> 00:14:37.090
Alzheimerra eta 80tik gorakoetan % 20
25 inguru. Orduan erraza da keinuak

170
00:14:37.180 --> 00:14:42.250
eginez, portzentaje soilak erabiliz, norantz
goazen kalkulatzea. Agian 21. mendeko erronka

171
00:14:42.250 --> 00:14:47.710
sozial, sanitario eta politiko
garrantzitsuenetako baten aurrean

172
00:14:47.710 --> 00:14:48.490
gaude.

173
00:14:49.780 --> 00:14:55.180
Presidente ohi batek atzo nazio mailako
egunkari batean egindako elkarrizketa

174
00:14:55.180 --> 00:15:00.310
batean esan zuenez, horrelako erronkei aurre
egiteko edo belaunaldi arteko itun sozial

175
00:15:00.310 --> 00:15:03.550
berri bati aurre egiteko ezinezkoa izango da.

176
00:15:04.780 --> 00:15:09.280
Bada, horren guztiaren eta askoz gehiagoren
inguruan, agendan hausnartzen saiatzen

177
00:15:09.280 --> 00:15:09.610
baikara.

178
00:15:11.740 --> 00:15:14.920
Aurrekariak oso kezkagarriak dira. Gaixotasun
honek ez du tratamendurik.

179
00:15:16.600 --> 00:15:21.280
Itxaropen guztiak ikerketan daude, eta
harriduraz esan behar

180
00:15:21.280 --> 00:15:23.800
da. Lehengo xuxurlengatik izango da.

181
00:15:24.880 --> 00:15:28.840
Adibidez, Ingalaterran, Nado herrialdeetan,
ikerketa ez lehenestearen

182
00:15:28.840 --> 00:15:29.410
susmagarriak.

183
00:15:30.940 --> 00:15:34.210
Alzheimer ikerketara bideratzen da, minbiziaren
ikerketara baino 6 aldiz gutxiago.

184
00:15:34.210 --> 00:15:34.600


185
00:15:35.620 --> 00:15:39.970
Edo Estatu Batuetan, HIESaren hastapenera
bideratzen denaren hirukoitza da,

186
00:15:40.900 --> 00:15:45.370
gaur egun, Alzheimerra ikertzeko
erabiltzen denaren aldean, alzheimerra

187
00:15:45.580 --> 00:15:49.630
artatzearen kostu ekonomikoak minbiziaren
arreta eta bihotzeko gaixotasunak

188
00:15:49.630 --> 00:15:54.550
gainditzen dituenean. Hori ezaguna da
eta ezaguna da. Bada, zergatik

189
00:15:54.550 --> 00:15:57.160
ez dira behar diren urratsak ematen
behingoz aurre egiteko.

190
00:15:58.240 --> 00:16:03.340
Eta ahotsik gabe, errealitate horri
buruzko xuxurlekin. Enigma bat

191
00:16:03.340 --> 00:16:07.990
da. Koldok askotan aipatzen du
gaixotasun horren inguruko

192
00:16:07.990 --> 00:16:08.620
estigma.

193
00:16:09.790 --> 00:16:13.030
Eta ez dagoela gaixotasunetik itzuli eta
sendatu naizela esaten

194
00:16:13.030 --> 00:16:17.920
duen pertsonaiarik, 2. ikerketa dela
eta, ez gaude. Beste

195
00:16:17.920 --> 00:16:18.850
gaixotasun bat.

196
00:16:20.020 --> 00:16:25.930
Konnotazio gogor horiekin, jende askok
xuxurlatu eta beste alde batera begiratzen

197
00:16:25.930 --> 00:16:29.950
duenean, aurre egin beharrean, Ogasunarekin
tratatu dena justu kontrakoa

198
00:16:29.950 --> 00:16:34.720
da, argi eta garbi esatea gaixotasun
horri aurre egiteko plan bat izan

199
00:16:34.720 --> 00:16:35.140
behar dela.

200
00:16:36.460 --> 00:16:41.140
Gaixotasun hori, beharbada, egon daitekeen
soziosanitarioenetakoa da. Beraz,

201
00:16:41.140 --> 00:16:44.830
agendak zerikusia duten alderdi guztiak
jorratzen ditu, alde sanitarioarekin

202
00:16:44.830 --> 00:16:47.680
eta alderdi soziosanitario komunarekin
gertatzen den bezala.

203
00:16:49.090 --> 00:16:55.090
5 helburu estrategiko eta oso
zehatz dituen agenda da. Orokortasun

204
00:16:55.090 --> 00:17:04.120
oso zehatzetara jaitsi da. 73 helburu
xehatu deskribatu dira eremu

205
00:17:04.120 --> 00:17:06.760
handi horietako bakoitzean.

206
00:17:07.990 --> 00:17:12.520
Lehenengo eremuak gizartea gaixotasun horren
aurrean sentsibilizatzeari egiten dio erreferentzia.

207
00:17:12.520 --> 00:17:14.080
Egin dudan guztiagatik huts egingo
nuke.

208
00:17:17.080 --> 00:17:22.360
Hasteko, gaixotasun horrentzako
osasun publikoaren lehentasuna eta

209
00:17:22.360 --> 00:17:25.570
gaixotasun horrentzako gizarte-ekintza
aitortzen dira. Hori esan zuen

210
00:17:25.570 --> 00:17:31.510
OMEk duela 2012 inguru, duela 6 urte gauden
lekuan gaude. Osasun publikoaren

211
00:17:31.510 --> 00:17:35.770
eta gizarte-ekintzaren lehentasuna. Zure azken
eskubidea jorratu zuen pertsona

212
00:17:35.770 --> 00:17:41.950
horiek lehen blokearen gai osoan.
Ingurune inklusiboen gai

213
00:17:41.950 --> 00:17:44.560
osoa. Jardunaldi bat antolatu nahi
genuen ingurune inklusiboak

214
00:17:44.560 --> 00:17:48.880
duen garrantziaren inguruan, pertsona
horiek senideen elkarteen eginkizuna

215
00:17:48.881 --> 00:17:53.110
beren ingurunean txerta dezaten, oso
garrantzitsua baita gaixoei

216
00:17:53.110 --> 00:17:57.940
ematen dien estalduragatik zaintzaileen
zeregina, zaintzaileen prestakuntza,

217
00:17:57.940 --> 00:18:01.960
eta hasieran esaten nuen bezala,
xehetasunetara jaitsiz, zehatz

218
00:18:01.960 --> 00:18:07.870
deitu ditugun 3 helburu edo erronka horiekin.
Bigarren atal nagusiak diagnostiko

219
00:18:07.930 --> 00:18:14.860
goiztiarra eta gaixotasun horren
ebaluazio integrala aipatzen ditu.

220
00:18:15.040 --> 00:18:17.950
Diagnostiko goiztiarrak asko kezkatzen eta
kezkatzen gaitu; izan ere,

221
00:18:17.980 --> 00:18:22.090
Espainiako Neurologia Elkartearen
arabera, Alzheimer kasu berrien

222
00:18:22.090 --> 00:18:25.960
% 20 baino ez da diagnostikatzen. Beraz,
errealitate ezezagun baten aurrean

223
00:18:25.960 --> 00:18:29.920
gaude. 200 kasu berri baino ez dira
diagnostikatzen, ea zer gertatzen

224
00:18:29.920 --> 00:18:32.020
den gainerako % 80ekin. Ez.

225
00:18:33.080 --> 00:18:36.610
Asko azpimarratu da, asko sakondu da.
Nahi dut nola egin

226
00:18:36.610 --> 00:18:41.860
behar den diagnostiko goiztiar hau. Bistan
denez, hor ari zara jada Lehen

227
00:18:41.860 --> 00:18:48.551
Hezkuntzako sarera apuntatzen, hortik sartzen
baita gaixoa, osasun-sare publikora.

228
00:18:48.850 --> 00:18:49.480


229
00:18:50.920 --> 00:18:55.630
Asko hitz egiten da egitura soziosanitarioak nola
inplementatu

230
00:18:55.631 --> 00:19:01.810
eta zabaldu behar diren. Unitate
soziosanitarioen enbrioiak martxan

231
00:19:01.810 --> 00:19:02.260
daude.

232
00:19:03.280 --> 00:19:06.730
Desiragarriena zabaltzea izango
litzateke, eta hortik

233
00:19:06.790 --> 00:19:10.090
plan pertsonalizatuak egin
daitezkeela pertsonei

234
00:19:10.090 --> 00:19:13.300
beren egoera, beharrak, zerbitzuak eta
abar adierazteko.

235
00:19:13.300 --> 00:19:13.600


236
00:19:15.220 --> 00:19:19.420
Hirugarren blokeak une honetan dauden
ekipamenduak eta programak eta

237
00:19:19.420 --> 00:19:21.670
sortu beharko liratekeenak aipatzen
ditu.

238
00:19:23.420 --> 00:19:26.800
Etxez etxeko arretari buruz hitz egitea, eguneko
zentroei buruz, unitate psikogeriatrikoen

239
00:19:26.800 --> 00:19:29.740
laguntza duten etxebizitzei buruz,
gaixotasun hori

240
00:19:29.740 --> 00:19:34.960
diagnostikatzeko eskualde-unitateei buruz, edo
kasu batzuetan agertzen

241
00:19:34.960 --> 00:19:41.380
diren jokabide-nahasmenduei aurre egiteko.
Ikerketaren 4. blokeak lehentasuna

242
00:19:43.030 --> 00:19:48.160
izan behar du ikerketara bideratzen
diren kopuruetan,

243
00:19:48.160 --> 00:19:51.190
koordinazio handiagoa behar
baita.

244
00:19:52.510 --> 00:19:58.751
Eta horrek Donostian Zahartzearen Ikerketarako
Zentro Nazionala

245
00:19:58.750 --> 00:20:02.770
jartzeko asmoa defendatzen du,
600 ikertzailerekin.

246
00:20:02.770 --> 00:20:06.850
50 milioiko aurrekontua, agian tresna
baliagarria izan daitekeena gaixotasun

247
00:20:08.020 --> 00:20:11.560
honen inguruan ikertzeko, proiektatu egin
zen, behera egin zuen.

248
00:20:11.780 --> 00:20:17.070
Guk errebindikatzen jarraitzen dugu, arlo
horretako ikerketa berrabiarazteak

249
00:20:17.080 --> 00:20:22.210
ekar zezakeenagatik. Eta azkenik, eta
ez garrantzi gutxiagokoa, 100

250
00:20:22.210 --> 00:20:28.390
osotasunean agenda. Horren islapenari edo
gobernantzari dagokionez,

251
00:20:28.391 --> 00:20:35.020
nahiko hausnarketa eskaini nahi
izan diogu. Denbora eta

252
00:20:35.020 --> 00:20:39.670
ondorio dezente dago, horrelako agendak
behin aurkeztuz gero, tiradera

253
00:20:39.730 --> 00:20:45.970
batean txandako 60 80 orriak amaitu eta
Roro erabilerarekin

254
00:20:46.120 --> 00:20:47.590
jarrai dezagun beti.

255
00:20:49.030 --> 00:20:52.800
Saiatuko gara, eta ikusten duzuen bezala,
horretan inplikatuta gaude. Agian

256
00:20:52.800 --> 00:20:56.410
zuen erronka nagusietako bat
izango da agenda

257
00:20:56.410 --> 00:20:59.020
hori ezartzen saiatzea.

258
00:21:00.910 --> 00:21:04.870
Jean Monnet Europar Batasunaren sortzaileetako
batek zioen pertsonek

259
00:21:04.870 --> 00:21:11.350
proiektuak alda ditzaketela,
proiektuak alda ditzaketela,

260
00:21:11.370 --> 00:21:15.820
alternatibak eskain ditzaketela,
baina aurrerapena

261
00:21:16.510 --> 00:21:17.680
soilik bermatzen dela.

262
00:21:18.730 --> 00:21:22.570
Egiten ari den bezala, ez da onartzen dagozkion
aldaketekin eta agenda hori bezalako

263
00:21:22.570 --> 00:21:28.300
adostasunekin, edo agenda horrek inplikatu nahi
duenarekin, ez dadila batuketa

264
00:21:28.300 --> 00:21:35.110
izan administrazio desberdinetatik, egia esan asko eta
gutxi gehiago aurreratuko lidakeelako.

265
00:21:35.141 --> 00:21:38.260
Esan berriro hau guztia garatuta
dagoela.

266
00:21:39.520 --> 00:21:44.560
Nik esango nuke, gutxienez, 3 73 helburu
zehatz horietan, helburu asko direla,

267
00:21:44.560 --> 00:21:47.560
baina orain ez da lortu
maila horretara arte sakontzea.

268
00:21:51.610 --> 00:21:51.790
Ondo.

269
00:21:54.040 --> 00:21:54.730
Galderarik.

270
00:21:59.620 --> 00:22:02.770
Bueno, iruditu zaitez Ane
Administrazioari begiratu dudala. Esan

271
00:22:02.770 --> 00:22:06.190
nuen inplementatu beharra dagoela eta
jendeak ez duela. Kajoi batean bukatuko

272
00:22:06.190 --> 00:22:07.420
da, Ez dakit zer duzuna esateko.

273
00:22:08.710 --> 00:22:09.270
Ez dizut ondo.

274
00:22:10.690 --> 00:22:18.670
Funts hori ulertu dugu eta ikusi duzuen
bezala, bueno ba elkarlan estua daukagu

275
00:22:19.360 --> 00:22:27.190
daukagula, ez. Bai, Afagi eta Aubixa
entitateekin eta bueno ba alde batetik

276
00:22:27.190 --> 00:22:33.070
adinberri garatzen ari gara eta
inplementatzen Airea, eta bestetik ba

277
00:22:33.400 --> 00:22:42.760
bat egiten dugu Aubixa mahai gainean
jarri duen agendarekin eta nola ez,

278
00:22:42.760 --> 00:22:49.000
pausoak emango ditugu beraiekin batera
agenda hori inplementatzeko. Eta

279
00:22:49.030 --> 00:22:57.310
besterik ez. Gaurko prentsaurrekoa eta gure
parte-hartzea ostiralean ospatuko

280
00:22:57.310 --> 00:23:04.990
den konferentzia honetan beste adibide bat
da, Ez besterik.

281
00:23:06.370 --> 00:23:06.940
Ahaztu egin zait.

282
00:23:10.210 --> 00:23:16.090
Nik nik hontan arioetan nahi nioke argi
jarri eta errefusatu. Pixka bat izan

283
00:23:16.100 --> 00:23:20.320
daiteke esan duena, ez. Lehenago esan dut
ikasi behar dugula harremanak

284
00:23:20.320 --> 00:23:24.700
eramaten administrazioarekin eta nik espainiar
ibili naiz Hashimek munduan bueltaka

285
00:23:24.700 --> 00:23:34.031
eta beti izan dut e bizi naizela inguru
batean, pribilegiatu bat administrazio

286
00:23:34.750 --> 00:23:39.130
aldetik eta nik argi daukat zein
elkarte bezala posible dela

287
00:23:39.131 --> 00:23:43.750
baldin bada horrelako agenda bat aurrera
eraman Gipuzkoan dela sega Inplikazio

288
00:23:43.750 --> 00:23:46.091
hori administrazio aldetik sentitzen
dugulako.

289
00:23:48.250 --> 00:23:52.270
Ahaztu egin zait esatea hasieran
diru-laguntzak izan ditugula jende hau

290
00:23:52.300 --> 00:23:58.060
martxan jartzeko agenda gozatzeko, bai
Diputazio aldetik etorkizuna eraikiz

291
00:23:58.570 --> 00:24:02.440
barrutik eta bai Eusko Jaurlaritzatik. Esan
beharra dagoela zuentzat eta

292
00:24:02.470 --> 00:24:02.860
barkatu.

293
00:24:06.730 --> 00:24:10.690
Lotuko nuke Lehen esan duzu ez duzuela
sufrimendua azaldu behar, baizik eta

294
00:24:10.690 --> 00:24:14.080
errealitatea. Hori gazteleraz esan dute
euskaraz gustura jasoko nuela.

295
00:24:16.360 --> 00:24:22.961
Haran familiartekoek ere argi eduki
behar dugu eta gehio Afagi bezalako

296
00:24:22.960 --> 00:24:29.050
elkarteen hitz egiten dugunean
estigmatizazioa guk ere erraztu edo

297
00:24:29.920 --> 00:24:34.870
lagundu digula estigmatizazioa. Si 20
sareagatik sufrimendua azaldu dugu

298
00:24:35.230 --> 00:24:41.410
sarritan, urtean zehar historian
sufrimendua azaldu dugu. Sufrimendua

299
00:24:42.100 --> 00:24:48.940
gure bagenion, baina gizarteari saiakerak
sufrimendua saldu 2ak baizik elkarlana

300
00:24:49.030 --> 00:24:55.450
eta Alzheimerra normalizatu eta sozializatu egin
behar dugu posible

301
00:24:55.450 --> 00:24:55.990
izateko.